Beliren yetişkinlik döneminde bağlanma stillerinin somatizasyon ve narsistik kişilik özellikleri ile ilişkisinin incelenmesi

Abstract

Bu araştırmanın amacı, beliren yetişkinlik döneminde bireylerin bağlanma stilleri ile somatizasyon ve narsisistik kişilik özellikleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışma, ilişkisel tarama modeli kapsamında yürütülmüş; Türkiye'de yaşayan 18–29 yaş aralığındaki genç yetişkinlerden çevrimiçi ortamda veri toplanmıştır. Kolayda örnekleme yöntemi kullanılmış ve eksik formlar elendikten sonra analizler 410 katılımcı üzerinden gerçekleştirilmiştir. Veriler, Demografik Bilgi Formu, Üç Boyutlu Bağlanma Stilleri Ölçeği, SCL-90 Somatizasyon alt ölçeği ve Narsisistik Kişilik Envanteri aracılığıyla toplanmış; istatistiksel analizler IBM SPSS 27 programı ile yapılmıştır. Araştırmada, katılımcıların bağlanma stillerinin cinsiyet, medeni durum, aile tipi ve ebeveyn tutumlarına göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Ayrıca, narsisistik kişilik özellikleri ve somatizasyon düzeylerinin de bazı demografik değişkenlere göre farklılaştığı saptanmıştır. Bu bulgular, bireyin erken dönem aile deneyimlerinin ve sosyodemografik özelliklerinin, duygusal bağlanma biçimleri ve kişilik yapılanması üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir. Araştırmanın sonucunda, kaçınan bağlanma stili ile narsisistik kişilik özellikleri arasında orta düzeyde, somatizasyon arasında ise düşük düzeyde pozitif yönde anlamlı ilişkiler olduğunu göstermiştir. Kaygılı/kararsız bağlanma stili hem somatizasyon hem de narsisistik kişilik özellikleri ile pozitif yönde ilişkili bulunmuştur. Buna karşılık, güvenli bağlanma stili her iki değişkenle de negatif yönde anlamlı ilişki göstermiştir. Sonuç olarak, güvensiz bağlanma stillerinin hem narsisistik eğilimlerle hem de bedensel belirti bildirimleriyle ilişkili olduğu; güvenli bağlanmanın ise psikolojik uyum ve duygusal dengeyle bağlantılı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

The aim of this study is to examine the relationship between attachment styles, somatization, and narcissistic personality traits among individuals in the emerging adulthood period. The research was conducted within the framework of a relational screening model, and data were collected online from young adults aged 18–29 living in Türkiye. The convenience sampling method was used, and after excluding incomplete forms, analyses were performed on a total of 410 participants. The data were gathered through the Demographic Information Form, the Three-Dimensional Attachment Styles Scale, the SCL-90 Somatization subscale, and the Narcissistic Personality Inventory; statistical analyses were conducted using IBM SPSS 27. The findings indicated that participants' attachment styles differed significantly by gender, marital status, family structure, and perceived parental attitudes. Moreover, narcissistic personality traits and somatization levels were also found to vary across several demographic variables. These results suggest that early family experiences and sociodemographic characteristics may influence individuals' emotional bonding patterns and personality development. The study further revealed that avoidant attachment style showed a moderate positive relationship with narcissistic personality traits and a low positive relationship with somatization. Anxious/ambivalent attachment style was positively associated with both somatization and narcissistic traits. In contrast, secure attachment style demonstrated significant negative associations with both variables. Overall, the findings indicate that insecure attachment styles are linked to higher narcissistic tendencies and increased reporting of somatic sym.