DSpace Arşivi :: Ana Sayfa

İstanbul Gelişim Üniversitesi Kurumsal Açık Erişim Arşivi

DSpace@Gelişim, İstanbul Gelişim Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.

WoS Yayınları

Scopus Yayınları

TR-Dizin Yayınları

PubMed Yayınları

Makaleler

Kitaplar

Bildiriler

Tezler

Güncel Gönderiler

The Role of Gender Inequality, Financial Development, and Inflation in Achieving Sustainable Development Goals
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2026) Aydın, Rahman
Aim: This study examines the effects of gender inequality (GI), financial development (FD) and inflation (INF) on “Promote sustained, inclusive and sustainable economic growth, full and productive employment and decent work for all” as defined under Sustainable Development Goals (SDGs) Goal 8 (SDG8) in Turkey between 1990 and 2021. Method: The effects of FD, INF, and GI on EG were analysed using Fourier Augmented ARDL (FA-ARDL) and Fourier Toda–Yamamoto (FTY) causality tests, utilising data from the period 1990–2021. Findings: In the long run, FD has a positive effect on EG, while GI and INF have negative effects. Additionally, it was determined that the FD, GI, and INF series are Granger cause of EG. Conclusion: The FD, INF, and GI variables stand out as important determinants in achieving SDG8.
Yapay Zekâ ve Sürdürülebilirlik Muhasebesi İle İlgili Yapılan Uluslararası Akademik Makalelerin Bibliyometrik Analizi
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2026) İşgüden Kılıç, Burcu
Amaç: Çalışmanın amacı, yapay zekâ ve sürdürülebilirlik muhasebesi ile ilgili uluslararası akademik makalelerin bibliyometrik analizini gerçekleştirerek, tematik kümeleri, araştırma eğilimlerini ve kavramsal yoğunlaşma alanlarını ortaya koymaktır. Tematik haritalar yoluyla belirlenen motor, temel, niş ve gelişen temalar sayesinde, alanın kuramsal yapısının sistematik bir biçimde anlaşılması hedeflenmiştir. Yöntem: 1989-2024 yılları arasındaki makaleler, çalışmadaki veri setini oluşturmuştur. Araştırma kapsamında Web of Science veri tabanından elde edilen veri setinin analizlerinde ise R Studio Bibliometrix tabanlı Biblioshiny yazılımı kullanılmıştır. Tematik analizler R Studio Bibliometrix tabanlı Biblioshiny yazılımında görselleştirilmiş, anahtar kelimelerin yakınlık ve uzaklıkları faktör analizi ile kümelenmiş ve kavramsal yapı haritası ortaya çıkarılmıştır. Elde edilen bulguların birleştirilmesiyle, araştırma alanındaki önemli yazarlar, ana konular ve birbirleri arasındaki ilişkiler ortaya konulmuştur. Bulgular: Toplam 671 İngilizce makale üzerinden yapılan bibliyometrik analiz sonuçlarına göre; yapay zekâ ve sürdürülebilirlik muhasebesi ile ilgili uluslararası akademik makalelere yönelik literatürün 1989- 2024 yılları arasında gelişme gösterdiği ve 2006 yılından itibaren az da olsa “yapay zekâ” ve “makale incelemesi” anahtar kelimelerinin yanı sıra “sürdürülebilirlik” ve “teknoloji” de anahtar kelimeler içinde yer almaya başlamıştır. 2012 yılı ve sonrasında “yapay zekâ”, “makine öğrenmesi”, “sürdürülebilirlik raporlaması” konularının birlikte geçtiği yayınların artmaya başladığı belirlenmiştir. Sonuçlar: Çalışma, yapay zekâ ve sürdürülebilirlik muhasebesi alanındaki akademik literatürde “yapay zekâ”, “makine öğrenmesi” ve “sürdürülebilirlik raporlaması” temalarının ön plana çıktığını ortaya koymuştur. Kavramsal yapı ve tematik analizler, bu alandaki araştırmaların teknoloji temelli sürdürülebilirlik yaklaşımlarına yöneldiğini göstermektedir. Bu bulgular, disiplinler arası yeni çalışma alanlarının oluştuğuna ve gelecekte yapay zekânın sürdürülebilirlik muhasebesine yön verici rol üstleneceğine işaret etmektedir.
Taşımacılıktan Kaynaklanan CO₂ Emisyonları ile Dış Ticaret Performansı Arasındaki İlişki: ARDL Yaklaşımı
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2026) Erdoğan, Uğur
Amaç: Günümüzde uluslararası ticaret hacmindeki artış, ekonomik büyümeyi destekleyen temel bir unsur olarak değerlendirilirken, bu sürecin çevresel maliyetleri de giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Özellikle taşımacılık faaliyetleri, küresel karbon emisyonlarının önemli bir bileşeni hâline gelmiştir. Bu bağlamda, dış ticaret performansı ile taşımacılıktan kaynaklanan çevresel etkiler arasındaki ilişkinin incelenmesi, sürdürülebilir kalkınma politikaları açısından stratejik bir gereklilik olarak ortaya çıkmaktadır. Bu çalışma, Türkiye’nin dış ticaret performansı ile taşımacılıktan kaynaklanan karbondioksit (CO₂) emisyonları arasındaki ilişkiyi 2005–2023 dönemi için incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: İhracat ve dış ticaret oranı (ihracat/ithalat) değişkenlerinin taşımacılık kaynaklı CO₂ emisyonları üzerindeki etkisi, zaman serisi analiz tekniklerinden biri olan Otoregresif Dağıtılmış Gecikme (ARDL) modeli aracılığıyla analiz edilmiştir. ADF birim kök testi sonuçları, değişkenlerin farklı bütünleşme derecelerine sahip olduğunu (I(0) ve I(1) ortaya koymuş; bu durumda ARDL analizi kullanılmıştır. Bulgular: ARDL sınır testi sonuçlarına göre, değişkenler arasında uzun dönemli bir eşbütünleşme ilişkisi tespit edilememiştir. Ancak kısa dönemli analizlerde hem ihracat hem de dış ticaret oranının taşımacılıktan kaynaklanan CO₂ emisyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu belirlenmiştir. Özellikle ihracatın ve dış ticaret oranının hem cari hem de gecikmeli değerlerinin emisyon seviyelerini anlamlı biçimde etkilediği saptanmıştır. Ayrıca modelin tahmin sonuçları, serisel korelasyon, heteroskedastisite, normallik ve yapısal kırılma gibi varsayımları büyük ölçüde sağladığını göstermektedir. Sonuçlar: Elde edilen bulgular, Türkiye’nin dış ticaret politikalarının çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle bütünleşik bir biçimde ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda, düşük karbonlu taşıma modlarının teşvik edilmesi, ihracat odaklı stratejilerde çevresel maliyetlerin dikkate alınması ve karbon fiyatlama mekanizmalarının dış ticaret politikalarına entegre edilmesi önerilmektedir. Bu çalışma, çevresel etkileri dikkate alan ticaret politikalarının geliştirilmesine yönelik ampirik bir katkı sunmaktadır.
Sürdürülebilir Yeşil Hastaneler: LEED Sertifikalı Hastanelerin Türkiye’deki Durumu ve Web İçeriklerinin Değerlendirilmesi
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2026) Söyler, Sait
Amaç: Bu çalışmanın amacı, LEED (Enerji ve Çevre Tasarımında Liderlik) sistemine kayıtlı kurumlar içerisinde sağlık kurumlarının oranını ve sertifika düzeylerini ulusal ve uluslararası ölçekte karşılaştırmalı olarak ortaya koymak ve Türkiye’de faaliyet gösteren LEED sertifikalı sağlık kurumlarından gold ve platinum düzeyinde sertifikaya sahip olanların web sitelerinde yeşil hastane uygulamalarına ilişkin paylaşılan bilgileri, LEED’in yedi alt boyutu çerçevesinde betimsel içerik analizi yöntemiyle incelemektir. Bu kapsamda çalışma, yeşil hastane uygulamalarının sertifikasyon düzeyi ile web tabanlı şeffaflık ve bilgi paylaşımı arasındaki ilişkiye odaklanarak, Türkiye’deki mevcut durumu ortaya koymayı ve iyi uygulama örneklerine yönelik çıkarımlar sunmayı hedeflemektedir. Yöntem: Araştırma, ikincil veri analizi ile web sitesi incelemesine dayalı betimsel içerik analizinin birlikte kullanıldığı bir tasarıma sahiptir. LEED sistemine kayıtlı kurumların verileri LEED proje dizininden elde edilmiştir. Türkiye’de faaliyet gösteren, dizinde yer alan ve sertifika sahibi olan sağlık kuruluşları belirlenerek sertifika seviyesi ve konumu açısından incelenmiştir. Daha sonra, gold ve platinum sertifikalı hastanelerin web içerikleri LEED kategorilerine dayalı tematik bir çerçeve kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Elde edilen bulgular sisteme kayıtlı kuruluşların büyük bir kısmının ABD’de yer aldığını ve sağlık kurumlarının oransal olarak küçük bir pay sahibi olduğunu göstermiştir. Türkiye’den 34 sağlık kuruluşu kayıtlıdır ve bunların 13 tanesi gold, 2 tanesi platinum olmak üzere 15’i sertifikalıdır. Web sitelerinin içerik analizi neticesinde, kurumların sertifika sahibi olduklarını sıklıkla beyan ettikleri ancak LEED kategorileriyle uyumlu ayrıntılı bilgileri nadiren sağladıkları belirlenmiştir. En sık vurgulanan temalar sürdürülebilir alanlar, su ve enerji verimliliği ve iç mekan çevre kalitesiyken, tasarımda yenilik ve bölgesel önceliklerin yeterince vurgulanmadığı belirlenmiştir. Sonuçlar: Türkiye’de faaliyet gösteren sağlık kurumlarının LEED sertifika puanlarının yüksek olmasına ve yüksek düzey sertifika sahibi olmalarına rağmen yeşil hastane uygulamalarını iletmede sınırlı bir önceliğe ve şeffaflığa sahip olduğuna işaret etmektedir. Yeşil uygulamaların web tabanlı olarak açıklanmasının teşvik edilmesi, paydaş güvenini artırabilir ve Türkiye’de sürdürülebilir hastane tasarımının daha geniş çapta benimsenmesini teşvik edebilir.
Türkiye’de Düzey 2 Bölgelerinin Çevresel Etkinliğinin İncelenmesi: VZA Yaklaşımının Bir Uygulaması
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2026) Yaman, Habibe
Amaç: Küresel ve yerel boyutlarıyla önem kazanan çevresel etkinlik analizleri, sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada kilit bir araç olarak değerlendirilmektedir. Büyüme verileri, sektörel gelişim süreci ve bölgesel farklılıklar gibi unsurlar dikkate alındığında, Türkiye’de sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşılması doğrultusunda bölgesel düzeyde stratejik politikaların geliştirilmesi ve etkin yaklaşımların benimsenmesi yoluyla çevresel performansın iyileştirilmesi gerekli hale gelmektedir. Bu bağlamda bu araştırma, Türkiye’deki İBBS düzey 2 kapsamında yer alan 26 bölgenin 2018-2023 dönemindeki çevresel etkinliğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Yöntem: Araştırmada yöntem olarak girdi odaklı, değişken ölçek getirili (VRS) klasik tek aşamalı Veri Zarflama Analizi (VZA) modeli kullanılmıştır. İstihdam, elektrik tüketimi, toplam nüfus, ar-ge harcaması, otomobil sayısı ve işlenen tarım alanı olmak üzere altı girdi değişkeni kullanılmıştır. Bununla birlikte iki tane de çıktı değişkeni kullanılmıştır. Bunlar: Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYH) ve istenmeyen çıktı olarak tanımlanan Kükürt Dioksit (SO 2) değeridir. Bulgular: Değişken getiri etkinlik değerlerine göre bölgelerin ilgili döneme ait çevresel etkinlik skorları 0.636-1.00 arasında değişmektedir. Ortalama çevresel etkinlik değerlerine göre; TR10, TR32, TR61, TR62, TR81, TR82, TR90, TRA1, TRA2, TRB2, TRC1 ve TRC3 bölgeleri etkin bölgeler (%100) olarak öne çıkmaktadır. Etkinlik skorunda bu bölgeleri ise ortalama etkinlik skoru 0.90’dan büyük olan TR22, TR21, TR51, TR42, TRB1, TR63, TR31 ve TR83 bölgeleri takip etmektedir. Buna karşılık, TR41, TR33 ve TRC2 bölgeleri oldukça düşük etkinlik skorları ile öne çıkmaktadır. Sonuç: Araştırma bulgularına göre çevresel etkinlik değerlerinde yıllar ve bölgeler arası farklılıklar bulunmakta ve bölgelerin çevresel etkinlik skorlarında hafif bir artış eğilimi gözlemlenmektedir. Etkin bölgeler dikkate alındığında, bölgesel farklılıklar altyapı, üretim, arge, girişimcilik, yenilik kapasitesi ve yatırım farklılıkları ile açıklanabilir. Çevresel etkinlikteki yıllar içindeki değişimi, değişen ve dönüşen küresel dinamikler, çevresel politikalar, yenilenebilir kaynaklı kurulu güç artışı ve teknoloji yatırımlarındaki artış ile açıklamak mümkündür.