DSpace Arşivi :: Ana Sayfa

İstanbul Gelişim Üniversitesi Kurumsal Açık Erişim Arşivi

DSpace@Gelişim, İstanbul Gelişim Üniversitesi tarafından doğrudan ve dolaylı olarak yayınlanan; kitap, makale, tez, bildiri, rapor, araştırma verisi gibi tüm akademik kaynakları uluslararası standartlarda dijital ortamda depolar, Üniversitenin akademik performansını izlemeye aracılık eder, kaynakları uzun süreli saklar ve yayınların etkisini artırmak için telif haklarına uygun olarak Açık Erişime sunar.

WoS Yayınları

Scopus Yayınları

TR-Dizin Yayınları

PubMed Yayınları

Makaleler

Kitaplar

Bildiriler

Tezler

Güncel Gönderiler

Assessing Sectoral Climate Risks in Turkish Exports: An Integrated Multi-Criterion Decision-Making Framework for Green Finance Policy
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2025) Turgut, Muhammed
Aim: This study aims to assess the vulnerability of Türkiye’s export sectors to climate change and to conduct a comparative analysis of climate-related risks across key industries. Method: The research focuses on ten leading Türkiye’s export sectors (agriculture–food, textiles, automotive, iron–steel, chemicals, electrical devices, furniture, plastics, mining, and cement) and evaluates them based on seven climate risk criteria: emission intensity, climate sensitivity, supply chain vulnerability, energy dependency, adaptive capacity, dependency on foreign markets, and water usage. A two-stage Multi-Criteria DecisionMaking (MCDM) approach was employed. In the first stage, the SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) method was used to determine the weights of the criteria based on expert opinions. In the second stage, the ARAS (Additive Ratio Assessment) method was applied to calculate performance scores and rank sectoral vulnerabilities. Result: According to the SWARA results, the most heavily weighted criteria were emission intensity (22%), energy dependency (17%), and climate sensitivity (15%). The ARAS analysis revealed that the agriculture–food sector (0.740) had the highest vulnerability, followed by the textile (0.587) and cement (0.559) sectors. The automotive (0.472) and electrical devices (0.466) sectors were found to be the least vulnerable. Conclusion: The findings offer a data-driven roadmap for prioritizing Türkiye’s export sectors based on climate risks, supporting the development of green finance policies. This study provides strategic insight for policymakers in designing climateresilient economic and trade frameworks.
Sürdürülebilir Tüketim Bağlamında Kadınların Tüketim Alışkanlıklarının Evrimi
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2025) Şenlik, Özlem
Amaç: Bu araştırma, kadınların geçmişten günümüze değişen tüketim alışkanlıklarını sürdürülebilir tüketim çerçevesinde inceleyerek, bu süreçte meydana gelen dönüşümlerin değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Özellikle yüksek eğitim seviyesine sahip kadın akademisyenlerin tüketim süreçleri ele alınarak, bilinçli ve sürdürülebilir tüketim davranışları ile ürün tercih eğilimlerini vurgulamak hedeflenmektedir. Yöntem: Araştırma nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan “derinlemesine mülakat” tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın kısıtını kadın akademisyenler oluşturmaktadır. Üniversitede görev yapan 13 kadın akademisyenin tüketim alışkanlıkları “Fenomenolojik” desen çerçevesinde değerlendirilmiştir. Katılımcılarla gerçekleştirilen birebir görüşmeler içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan katılımcıların bilinçli tüketim konusunda bilgi sahibi olduğu ancak ekonomik koşulların ve ürün erişilebilirliği faktörlerinin sürdürülebilir ürün tercihlerine etkili olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Katılımcıları satın alma davranışlarında ihtiyaç, fiyat ve kalite kriterlerinin yönlendirici etkisi belirlenmiş olup, sürdürülebilir ürünlere olan ulaşım güçlüğü ve yüksek fiyat uygulamalarının bu ürünlerin tercih edilmesinin önündeki en önemli engel olduğu değerlendirilmiştir. Sonuç: Kadınların sahip olduğu yüksek eğitim seviyesi, her ne kadar sürdürülebilirlik bilincini olumlu yönde etkiliyor olsa da, bu bilinç kadınların tüketim davranışlarına yeterince yansımamaktadır. Kadınların sürdürülebilir tüketim farkındalığını artırmaya yönelik eğitim programları ve daha erişilebilir ürün politikalarının geliştirilmesi önerilmektedir. Mal ve hizmet işletmelerinin, sürdürülebilir ürünleri tanıtması, daha ulaşılabilir hale getirmesi ayrıca bu ürünlere uygulanan fiyatların makul olarak planlaması süreç işleyişi açısından önem arz etmektedir.
Ahşap Duvarların Ardında Gizlenen Tahribat: Bungalov Turizmindeki Sürdürülebilirlik Algısının Karanlık Yüzü
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2025) Yamaç Erdoğan, Zeynep; Erdoğan, Çağrı
Amaç: Bu çalışmanın amacı, bungalov turizminin sürdürülebilirlik bağlamında sunulan olumlu imajını eleştirel bir perspektifle değerlendirmek, ilgili ve güncel medya haberlerinin analiz edilmesi yoluyla bu turizm türüne ilişkin algı ile pratiği birbirine yaklaştırarak mevcut durumu daha gerçekçi kılmaktır. Böylece gerçekliği gölgeleyen sorunlara dikkat çekilerek çalışmanın bir uyarı mekanizması işlevi görmesi ve farkındalık yaratıcı bir araç olarak değerlendirilmesi de hedeflenmektedir. Yöntem: Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden içerik analizi tekniği kullanılarak son 3 yıl içinde dijital basında yayımlanan bungalov turizmine ilişkin medya haberleri belirlenen temalar altında incelenmiş, bu içeriklerden hareketle bungalovların sürdürülebilirlik iddialarının gerçeklerle ne derece örtüştüğü analiz edilmiştir. Bulgular: Bungalov turizmi, doğayla uyumlu ve çevre dostu bir alternatif olarak algılanmakla birlikte, bu algının çoğu zaman pazarlama amaçlı ve yüzeysel kaldığı görülmüştür. Medya haberlerinde, bungalovların plansız ve kontrolsüz çoğalması, ormanlık alanların tahrip edilmesi, su ve enerji kaynaklarının aşırı kullanımı gibi çevresel sorunlar sıkça dile getirilmiştir. Bu doğrultuda altyapı eksikliklerinin, kayıt dışı yapılaşmanın, denetim yetersizliklerinin ve sosyal boyutlardaki sorunların (güvenlik, mahremiyet ihlalleri) turizm deneyimi ve destinasyon açısından temel olumsuz etkenler olduğu anlaşılmıştır. Nihayetinde bungalov turizmi kapsamında sürdürülebilirlik söylemiyle örtüşmeyen çok sayıda sorun ve riskin medyada yaygın bir şekilde yer aldığı görülmüştür. Sonuç: Çalışmadan elde edilen sonuçlar; bungalov turizminin sürdürülebilirlik iddialarına rağmen barındırdığı çevresel ve sosyal sorunların ciddi boyutlara ulaştığını göstermiştir. Bununla birlikte söylem ile uygulama arasındaki söz konusu uyumsuzluğun yalnızca plansız yapılaşma ve denetim eksikliği gibi düzenleyici organların zafiyetiyle açıklanamayacağını da ortaya koymuştur. Nitekim bazı girişimciler ve uygulamacılar tarafından kısa dönemli ekonomik kazanç kaygısının benimsenmesi ve sürdürülebilirlik konusunun sureten bir meşruiyet unsuruna indirgenmesi (yeşil aklama/greenwashing) gibi tutumların payına da dikkat çekilmiştir. Bu tutumun, gerçekleştirilen faaliyetlerin çevresel ve toplumsal boyutta uzun vadeli olumsuz etkilerine karşı bir anlamda bilinçli bir körlüğü beraberinde getirdiği, sonuçların işaret ettiği bir diğer husus olmuştur. Buradan hareketle söylem ile pratik arasındaki uyumsuzluğun açığa çıkardığı, geleceğe yönelik uyarılara karşı yeterince harekete geçilmeme riskinin altı çizilmiştir. Bunun sorunları kökleştirici ve yapısal bir karaktere bürünmesini destekleyici bir alan açacağı, doğal olarak da geri dönüşü güçleştireceği ve çözüm maliyetini yükselteceği not edilmiştir. Gerçek bir sürdürülebilir yaklaşımın benimsenmesi için yasal düzenlemelerin sıkılaştırılması, denetimlerin güçlendirilmesi, altyapı yatırımlarının zorunlu hale getirilmesi ve kapsamlı ekolojik etütlerin yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, sürdürülebilirlik uygulamalarının çevresel, sosyal ve kültürel boyutları kapsayan bütüncül bir yaklaşımla yönetilmesinin altı çizilerek talep unsuru olarak ziyaretçilerin oynayabileceği role de değinilmiştir.
Çevresel Duyarlılığın Çevreci Turizm Gelişimine Etkisi: Çanakkale Örneği
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2025) Can, Mutlu; Hamarat, Bahattin; Güzel, Lokman; Duran, Erol
Amaç: Bu araştırmada yerel halkın çevresel duyarlılık düzeylerinin çevreye duyarlı turizm gelişim sürecine destek verme eğilimlerine etkisini incelenmektedir. Bu kapsamda Çanakkale’de yaşayan yerel halkın çevre bilinci, çevresel tehdit algısı ve çevresel tutumlarının, çevreye duyarlı turizm gelişimine desteklerine olan etkisi tespit edilmeye çalışılmıştır. Yöntem: Çalışmada çevre bilinci, çevresel tehdit algısı ve çevresel tutum değişkenleri açıklayıcı değişkenler olarak ele alınmıştır. Açıklayıcı değişkenlerin çevreye dayalı turizm gelişimine desteğe etkisi yapısal eşitlik modeli ile incelenmiştir. Veriler anket tekniği ile online olarak toplanmış, 427 geçerli anket formu analiz edilmiştir. Öncelikle keşfedici faktör analizi yapılmış, ardından yapısal eşitlik modeli ile değişkenler arası etkiler test edilmiştir. Bulgular: Analiz sonucunda çevre bilincinin doğrudan çevreye duyarlı turizm gelişimine destek ve çevresel tutum üzerinde etkisi bulunmadığı görülmüştür. Ancak iklim değişikliğine yönelik çevresel tehdit algısı üzerinden çevresel tutumu ve bu tutum aracılığıyla çevreye duyarlı turizm gelişimine desteği dolaylı olarak etkilediği belirlenmiştir. Bu bağlamda çevresel tutum, çevreye duyarlı turizm gelişimine desteği direk etkilediği elde edilmiştir. Atıklara dayalı çevresel tehdit ise çevresel tutumu etkilerken, bu tutum üzerinden çevreye duyarlı turizm gelişimine destek değişkenini etkilemediği tespit edilmiştir. Çevresel tehdit değişkenleri genel olarak çevreye duyarlı turizm gelişimine desteği doğrudan etkilemezken, yalnızca iklim değişikliğine yönelik tehdit algısının çevresel tutum üzerinden dolaylı bir etkisi olduğu saptanmıştır. Sonuç: Yerel halkın çevre bilinci ve çevreye yönelik olumlu tutumları arttıkça, çevre dostu turizm uygulamalarına olan desteğin de yükseldiği görülmektedir. Yerel halkta çevresel farkındalık ve bilinç düzeyinin artması, sürdürülebilir turizm yaklaşımının benimsenmesi açısından büyük önem taşımaktadır.
Sürdürülebilirlik Raporlamasının Finansal Performans Üzerindeki Etkisi: Borsa İstanbul İmalat Sektörü Üzerine Ampirik Bir İnceleme
(İstanbul Gelişim Üniversitesi Yayınları / Istanbul Gelisim University Press, 2025) Say, Servet; Kınalı, Fırat
Amaç: Bu çalışma, Borsa İstanbul imalat sektöründe faaliyet gösteren şirketler arasında sürdürülebilirlik raporu yayınlayanlar ile yayınlamayanlar arasındaki finansal performans farkını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, şirketlerin karlılık, piyasa değeri ve hisse performansını yansıtan ROA, ROE, PDD, HBK ve FKO göstergeleri üzerinden sürdürülebilirlik raporlamasının etkisini ortaya koymayı hedeflemektedir. Yöntem: Çalışmada 2014-2023 döneminde Borsa İstanbul’da işlem gören 80 imalat firması veri seti oluşturulmuş; veriler Kamuyu Aydınlatma Platformu (KAP) ve şirketlerin resmi internet sitelerinden temin edilmiştir. Şirketler, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan ve yayınlamayan olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. ROA için verilerin normal dağılım özelliği göz önünde bulundurularak bağımsız örneklem t testi, diğer finansal göstergeler için ise normallik varsayımının sağlanmaması nedeniyle Mann-Whitney U testi uygulanmıştır Bulgular: Analiz sonuçları, sürdürülebilirlik raporu yayınlayan şirketlerin ROA, ROE, HBK ve diğer finansal göstergelerde anlamlı derecede daha olumlu performans sergilediğini ortaya koymuştur. Özellikle ROE ve HBK değerleri, rapor yayınlayan şirketlerde belirgin şekilde yüksek bulunmuş, FKO gibi yatırımcı ilgisini yansıtan göstergelerde de farklılık gözlemlenmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, sürdürülebilirlik raporlamasının şirketlerin finansal performansına olumlu katkı sağladığını göstermektedir. Bu durum hem yatırımcı güvenini artırmakta hem de şirketlerin kurumsal şeffaflık ve itibarını güçlendirmektedir. Çalışma, sürdürülebilirlik uygulamalarının stratejik önemine işaret ederek, firmaların ESG kriterlerine yönelik daha bütüncül yaklaşımlar benimsemesinin gerekliliğini vurgulamaktadır.