Sağlık Çalışanlarında İşyeri Nezaketsizliğinin İşyeri Mutluluğu Üzerindeki Etkisinde İşyeri Maneviyatının Aracılık Rolü

Abstract

Bu araştırma, işyeri nezaketsizliği ile çalışan mutluluğu arasındaki ilişkiyi ve işyeri maneviyatının bu ilişkideki aracı rolünü incelemektedir. Öz Belirleme Teorisi (SDT) ve Kaynakların Korunması Teorisi (COR) temel alınarak, sağlık sektöründe çalışan 425 katılımcıdan toplanan veriler SPSS ile analiz edilmiştir. Çalışma kapsamında yapılan hiyerarşik regresyon analizleri, maneviyatın bu ilişkide tam aracı rol oynadığını doğrulamıştır. Buna göre; işyerinde nezaketsiz davranışlara maruz kalan çalışanların mutluluk düzeylerinde belirgin bir düşüş gözlemlenmiştir. Ayrıca işyeri maneviyatı (anlam, aidiyet ve bütünlük hissi) yüksek olan çalışanlarda, nezaketsizliğin mutluluk üzerindeki olumsuz etkisi tamamen ortadan kalkmaktadır. Çalışmada; işyeri mutluluğunun gerçekleşebilmesi için nezakete uygun olmayan davranışları azaltmanın yeterli olmayacağı aynı zamanda çalışanların psikolojik kaynaklarını desteklemek için manevi bağların güçlendirilmesinin de gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca yöneticiler, çalışanların işte anlam bulmalarını sağlayacak politikalar (değer odaklı iletişim veya sosyal sorumluluk projeleri) geliştirmelidirler. Literatürdeki boşluğu dolduran bu çalışma ile gelecek araştırmalar için kaynak koruma mekanizmalarının detaylandırılması önerilmektedir. Araştırma, Haziran-Aralık 2024 arasında İstanbul'da sağlık sektörü çalışanları ile gerçekleştirilmiş olup, bulgular çalışanların pozitif duygulanım yaşayabilmelerini teşvik edebilmek için hem teorik hem de uygulamalı bir öneri çerçevesi sunmaktadır.This study examines the relationship between workplace incivility and employee happiness and the mediating role of workplace spirituality in this relationship. Based on Self-Determination Theory (SDT) and Conservation of Resources Theory (COR), the data collected from 425 participants working in the health sector were analysed with SPSS. Hierarchical regression analyses conducted within the scope of the study confirmed that spirituality plays a full mediating role in this relationship. Accordingly, a significant decrease was observed in the happiness levels of employees who were exposed to incivil behaviours in the workplace. In addition, the negative effect of incivility on happiness is completely eliminated in employees with high levels of workplace spirituality (sense of meaning, belonging and integrity). The implications of the study are that it is not enough to reduce incivility alone, it is also necessary to strengthen spiritual ties to support employees' psychological resources. In addition, managers should develop policies (value-oriented communication or social responsibility projects) that will enable employees to find meaning in work. This study fills the gap in the literature, and it is suggested to elaborate on resource protection mechanisms for future research. The study was conducted in Istanbul between June and December 2024 with healthcare employees and the findings provide both a theoretical and practical framework for promoting positive organisational behaviours.