BIST Katılım Endeksindeki İmalat Şirketlerinin Finansal Performansı: Entropi ve Gri İlişkisel Analiz

Abstract

Bu çalışmanın amacı, BIST Katılım 30 Endeksinde (XK030) yer alan imalat şirketlerinin finansal performanslarının belirlenmesidir. Şirketlerin 2024 mali tablolarından elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan bu çalışmada belirlenen kriterler, daha önce imalat şirketlerinin finansal performanslarını tespit etmek için yapılan çalışmalarda en çok kullanılan muhasebe kökenli finansal oranlardan seçilmiştir. Çalışmadaki oranlar likidite, finansal yapı, faaliyet ve karlılık oranları içinden seçilmiştir. Seçilen bu oranların ağırlıklandırmaları çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemlerinden Entropi ile yapılırken, firmaların performans sıralamaları için ise, Gri İlişkiler Analiz (GİA) yöntemi kullanılmıştır. Kriterlerin ağırlıklandırılmaları sonucu en etkin oranın stok devir hızı olduğu belirlenmiştir. Karar verme sürecini en az etkileyen değerlendirme kriteri ise faaliyet kâr marjı olarak belirlenmiştir. Yapılan sıralamada ise, OYAK Çimento Fabrikaları A.Ş. şirketi birinci olmuştur. Bu şirketi sırasıyla, Türkiye Petrol Rafinerileri A.Ş. ve Mavi Giyim Sanayi ve Ticaret A.Ş. izlemiştir. Çalışma dönemi içinde Aksa Akrilik Kimya Sanayi A.Ş. ise örneklemdeki en düşük göreli finansal performansı sergilemiştir.

The aim of this study is to determine the financial performance of manufacturing companies included in the BIST Participation 30 Index. The analysis is based on data from the financial statements of these companies in 2024. The performance criteria were chosen from among the most widely used accounting-based financial ratios that are used in previous studies, covering liquidity, capital structure, activity, and profitability. The weights of the selected ratios were determined using the Entropy method and Grey Relational Analysis (GRA) method was used to rank the companies. The findings indicate that inventory turnover was the most effective ratio on the decision process, whereas operating profit margin had the least impact. According to the findings, OYAK Cement Factories Inc. achieved the top, followed by Türkiye Petrol Rafinerileri Inc. and Mavi Giyim Sanayi ve Ticaret Inc. In contrast, Aksa Akrilik Kimya Sanayi Inc. determined the lowest relative performance during the study period.