Makedonya'nın Kuzey Makedonya'ya dönüşümü: Prespa Anlaşması'nın rolü

Abstract

1991 yılında Yugoslavya’nın dağılmasının ardından bağımsızlığını ilan eden Kuzey Makedonya, bağımsızlık ilanından bu yana isim krizi yaşamaktadır. Yunanistan için yeni kurulan bu komşu ülkenin adının ‘’Makedonya’’ olması endişe verici bir unsur olmuştur. Bu diplomatik anlaşmazlık tarihi ve kültürel miras üzerinde yoğunlaşmaktadır. Yunanistan’ın kendi Kuzey bölgelerinden birinin ismi olan Makedonya’nın kullanılması, bununla birlikte yeni kurulan bu devletin tarihi bağlarının Makedonya Krallığı ile ilişkilendirilmesi Yunanistan tarafından, kendi tarihi ve kültürel mirasına bir tehdit olarak algılamıştır (M. İmıl, 2019). Yaşanan bu kriz Kuzey Makedonya’nın uluslararası alandaki kimlik inşa sürecini yokuşa sürmüştür. Anlaşmazlığın sonlandırılması amacıyla 2018’de Prespa Antlaşması imzalanmış ve Makedonya’nın resmi adı bu antlaşma ile ‘‘Kuzey Makedonya’’ olarak değiştirilmiştir. Antlaşma, isim kriziyle birlikte Yunanistan’ın bu ülkeyle olan anlaşmazlığını sona erdirmesine yardımcı olabilecek diğer meseleleri de içermektedir. Prespa Antlaşması ile gerçekleşen isim değişikliği, Kuzey Makedonya’nın kimlik inşa sürecinde önemli bir adım olarak kabul edilmektedir. Aynı zamanda bu antlaşmanın, Kuzey Makedonya’nın NATO’ya (North Atlantic Treaty Organization) ve Avrupa Birliği’ne katılım sürecini hızlandırması ve bölgede istikrarı arttırmasın amaçlıyordu. Prespa Antlaşması, uzun yıllardır devam eden bir anlaşmazlığı çözmeyi amaçlayan ve bölgedeki ilişkileri iyileştirmeyi hedefleyen önemli bir diplomatik başarı olarak kabul edilmektedir. Ancak antlaşma Kuzey Makedonya’da bazı siyasi tartışmalar yaratmış ve toplumsal kutuplaşmalar yaratmıştır. Prespa Antlaşması’nın imzalanmasının ardından yaşanan sürecin ve antlaşmanın kamuoyu üzerinde yarattığı etkinin analiz edilebilmesi açısında tez çalışması önem taşımaktadır. Bununla birlikte isim değişikliğinin AB süreçlerine olan etkisinin, kamuoyu fikirlerinden yararlanarak analiz edilmesi planlanmaktadır. Bu kapsamda, Makedonya’dan Kuzey Makedonya’ya isim değişikliği süreci ve Prespa Antlaşması çok yönlü şekilde incelenecektir.Following the dissolution of Yugoslavia in 1991, North Macedonia declared its independence and has faced a name dispute since then. For Greece, the newly established neighboring country’s use of the name "Macedonia" became a source of concern. This diplomatic disagreement primarily focused on historical and cultural heritage. Greece perceived the use of "Macedonia," which is also the name of one of its northern regions, as well as the association of the new state’s historical ties with the Kingdom of Macedonia, as a threat to its own historical and cultural heritage (M. İmıl, 2019). This crisis complicated North Macedonia’s international identity-building process. In an effort to resolve the dispute, the Prespa Agreement was signed in 2018, officially renaming the country as "North Macedonia." The agreement also addressed other issues that could help end Greece’s disputes with the country. The name change introduced by the Prespa Agreement is considered a significant step in North Macedonia’s identity-building process. Additionally, the agreement aimed to accelerate North Macedonia’s accession to NATO and the European Union while promoting regional stability. The Prespa Agreement is regarded as a major diplomatic achievement, intended to resolve a longstanding dispute and improve relations in the region. However, it has sparked political debates and societal polarization within North Macedonia. The analysis of the post-agreement period and its impact on public opinion highlights the importance of this thesis. Furthermore, it aims to evaluate the effects of the name change on EU accession processes through public opinion. In this context, the process of renaming Macedonia as North Macedonia and the Prespa Agreement will be examined comprehensively.