Ailelerin Sosyo-Ekonomik Düzeyinin Öğrencilerin Akademik Başarısı Üzerindeki Etkisi: Değişen Öğretmen Rolü

Abstract

Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini İstanbul ili Avcılar ilçesinde öğrenim gören ortaokul ve lise öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama sürecinde Kişisel Bilgi Formu, Akademik Başarı Ölçeği ve Algılanan Öğretmen Davranışları Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler istatistiksel analiz yöntemleriyle değerlendirilerek sosyo-ekonomik değişkenler ile akademik başarı arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırma bulguları, ailelerin sosyoekonomik düzeylerinin öğrencilerin akademik başarıları üzerinde anlamlı etkileri olduğunu göstermektedir. Özellikle ebeveynlerin eğitim düzeyi, gelir durumu ve öğrencilere sunulan eğitim olanaklarının akademik başarı üzerinde belirleyici rol oynadığı görülmüştür. Ayrıca öğretmenlerin rehberlik edici, destekleyici ve motive edici yaklaşımlarının, sosyoekonomik açıdan dezavantajlı öğrencilerin akademik başarılarını olumlu yönde etkilediği belirlenmiştir. Sonuç olarak araştırma, eğitimde fırsat eşitliğinin sağlanabilmesi için sosyoekonomik farklılıkların dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte öğretmenlerin yalnızca bilgi aktaran bireyler değil, öğrencilerin akademik ve sosyal gelişimlerini destekleyen önemli aktörler olduğu vurgulanmaktadır. Elde edilen bulguların eğitim politikalarının geliştirilmesine, öğrenci destek hizmetlerinin güçlendirilmesine ve öğretmen eğitim programlarının iyileştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

The research was conducted using a descriptive survey model within the framework of quantitative research methods. The sample consisted of middle and high school students studying in the Avcılar district of Istanbul. Data were collected through a Personal Information Form, the Academic Achievement Scale, and the Perceived Teacher Behaviors Scale. The collected data were analyzed using statistical methods to evaluate the relationships between socioeconomic variables and academic achievement. The findings revealed that families’ socioeconomic status has a significant effect on students’ academic achievement. In particular, parental education level, family income, and the educational opportunities provided to students were found to play a determining role in academic performance. Furthermore, teachers’ guidance, support, and motivational approaches were found to positively influence the academic achievement of students from socioeconomically disadvantaged backgrounds. In conclusion, the study highlights the importance of considering socioeconomic differences in order to ensure educational equity. It also emphasizes that teachers are not merely transmitters of knowledge but key actors who support students’ academic and social development. The findings are expected to contribute to the development of educational policies, the strengthening of student support services, and the improvement of teacher training programs.