Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Bulaşıcı Hastalıklarla İlgili Risk Farkındalığı, Korunmayla İlgili Davranış ve Tutumları: Tanımlayıcı Kesitsel Çalışma

Abstract

Amaç: Bu çalışma, sağlık bilimleri fakültesinde eğitim gören öğrencilerin bulaşıcı hastalıklarla ilgili risk farkındalığı ile korunmayla ilgili davranış ve tutumlarının değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntemler: Araştırmanın evrenini İstanbul’da bulunan özel bir üniversitenin sağlık bilimleri fa kültesinde öğrenim gören 2.357 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmeksizin çalışmaya katılmayı kabul eden öğrenciler çalışma kap samına alınmıştır. Verilerin toplanmasında, Demografik Bilgi Formu ve Bulaşıcı Hastalıklar Risk Farkındalığı ve Korunma Ölçeği kullanılmıştır. Analizlerde bağımsız gruplarda t-testi, tek yönlü varyans analizi ve çoklu grup karşılaştırmalarında Tukey testi kullanılmıştır. Verilerin analizinde istatiksel olarak anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya toplam 381 katılımcı dâhil edilmiştir. Katılımcıların 288’i (%75,6) kadın, 93’ü (%24,4) erkekti. Çalışmamıza katılanlardan 369’u (%96,9) bekâr, 372’si (%97,6) 18-29 yaş arasında, çoğu 1.sınıf (%32,5) ile dil ve konuşma terapisi (%37,3) öğrencisiydi. Kadınların puan ortalaması (3,99±0,43) erkeklerinkinden (3,52±0,65), şehirde yaşayanların puan ortalaması (3,96±0,45) kırsalda yaşayanlarınkinden (3,45±0,68) daha yüksektir (p<0,01). Sınıflar karşılaştırıldığında; 2.sınıftakiler (3,94±0,47) en yük sek puan ortalamasına, 4. sınıftakiler ise (3,71±0,70) en düşük puan ortalamasına sahiptir ve iki grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır (p=0,044). Bölüm olarak en yüksek puan ortalaması (3,97±0,51) hemşirelik öğrencilerine, en düşük puan ortalaması (2,31±0,27) sağlık yönetimi öğrencilerine aittir (p<0,001). Alt boyut analizlerinde en düşük puan ortalaması ortak yaşam risk farkındalığına (3,44±0,64), en yüksek puan ortalaması el yıkama davranışlarına (4,36±0,77) aittir. Toplam ölçek puanı ortalaması 3,88±0,03’tür. Sonuç: Katılımcıların ölçekten aldıkları puanlar yüksek olmakla beraber erkeklerin, kırsal kesimde yaşayanların ve sağlık yönetimi öğrencilerinin bulaşıcı hastalıklar hak kında risk farkındalığı ve korunmayla ilgili algı düzeyleri daha düşüktür. Sağlık bilimleri fakültesindeki tüm eğitim programlarının müfredatına bulaşıcı hastalıklar ve korunma yollarıyla ilgili derslerin eklenmesi, hem sağlık alanında çalışacak olan öğrencilerin sağlığının hem de toplum sağlığının korunmasına olumlu katkılar sunacaktır.

Objective: This study evaluated the risk awareness, as well as the protective behaviors and attitudes, of health sciences students regarding commu nicable diseases. Material and Methods: The universe of the research consists of 2,357 students at the faculty of health sciences of a private university. In the research, the universe has not been selected, and it comprises students who ac cepted to join the study. The Demographic Information Form and the Communi cable Diseases Risk Awareness and Protection Scale were used to collect data. For the analysis, an independent t-test was conducted, along with one-way analysis of variance and the Tukey test for multiple group comparisons. A statistical significance level of p<0.05 was accepted for the analysis. Results: A total of 381 participants were included in the study. Of the participants, 288 (75.6%) were female and 93 (24.4%) were male. Participants in our study 369 (96.9%) were single, 372 (97.6%) were between the ages of 18 and 29, most were first-year students (32.5%) and language and speech therapy students (37.3%). Women scored higher on average (3.99±0.43) compared to men (3.52±0.65), and participants from urban environments had a higher mean score (3.96±0.45) than those from rural areas (3.45±0.68), with statistical significance (p<0.01). Among different academic years, 2nd year students recorded the highest mean score (3.94±0.47), while 4th year students had the lowest (3.71±0.70), the difference being statistically significant (p=0.044). In terms of departmental comparison, nursing students showed the highest average score (3.97±0.51), contrasted with health management students who had the lowest average (2.31±0.27) with strong statistical significance (p<0.001). In the detailed sub-dimension analysis, the mean score for shared life risk awareness was the lowest (3.44±0.64), whereas handwashing behaviors topped the chart with a mean score of 4.36±0.77. The total score average is 3.88±0.03. Conclusion: Although the scores of the participants on the scale are high, men, people living in rural areas and health management students have lower risk awareness and protection perception levels about communicable diseases. Adding courses on communicable diseases and prevention methods on the cirriculum of all educational programs at the Faculty of Health Sciences will make positive contributions to the protection of both the health of students who will work in the field of health and health of society.