Son Milenyumda Kürt Nüfusun Anadolu’da Yayılmasının Dokuz Tarihi Aşaması ve Sosyolojik Analizi

Abstract

Bu çalışmada, Kürt halkının son bin yılda Orta Doğu’da Zagros Dağları’ndan çevre bölgelere ve Orta Anadolu’ya doğru yayılmasının dokuz aşaması incelenecektir. Makale çalışması literatüre dayalı olarak yürütülmüş, elde edilen bilgiler tarih, sosyoloji ve demografi bilimleri kapsamında yorumlanmış, tartışılmış ve sonuca bağlanmıştır. Bu aşamalar, kaynaklardan elde edilen bilgilerin değerlendirilmesi sonucu, yorumlanarak elde edilmiştir. Literatürde ağırlıklı olarak Kürtlerin anavatanı İran’ın kuzeybatısındaki Zagros Dağları olarak bilinmektedir ve hala buralarda göçebe olarak yaşayan Kürt aşiretleri mevcuttur. Göçebe yaşam tarzının doğal bir sonucu olarak Kürt halkının unsurları merkezden çevreye kolaylıkla yayılmıştır. Sonuç olarak bu tarihi aşamalar iki gerçeği somutlaştırmıştır. İlk olarak, Kürtlerin bugünkü Türkiye topraklarına Anadolu dışından göç ettikleri sistemli bir şekilde açıklanmıştır. İkinci olarak, bu göçlerle birlikte Kürtler İran’dan Türkiye’ye, Şii bir devletten laik, seküler bir devlete ve son olarak göçebelikten yerleşikliğe de göç ederek, kapsamlı bir değişim de yaşamışlardır.

This study examines the nine stages of the Kurdish people’s expansion from the Zagros Mountains to surrounding regions and Central Anatolia in the Middle East over the past thousand years. The article is based on literature, and the information obtained is analyzed and discussed within the frameworks of history, sociology, and demography, and brought to a conclusion. In the literature, the Kurdish homeland is predominantly known as the Zagros Mountains in the northwest of Iran, and there are still Kurdish tribes living as nomads in these areas. As a natural consequence of the nomadic lifestyle, the elements of the Kurdish people spread easily from the center to the periphery. As a result, these historical stages have substantiated two facts. First, it has been systematically explained that the Kurds migrated to present-day Turkish territory from outside Anatolia. Second, along with these migrations, the Kurds underwent a comprehensive transformation as they moved from a Shia state in Iran to a secular, laic state in Turkey, and from a nomadic lifestyle to a settled one.