Çeşitli baharatlar kullanılarak hazırlanan kefir örneklerinin duyusal açıdan değerlendirilmesi
| dc.contributor.author | Işık, Ahmet Uğur | |
| dc.date.accessioned | 2026-07-31T08:46:58Z | |
| dc.date.issued | 2025 | |
| dc.department | Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | |
| dc.description | Yazar: AHMET UĞUR IŞIK Yıl: 2025 Tür: Yüksek Lisans Dil: Türkçe Konu: Gastronomi ve Mutfak Sanatları Yer Bilgisi: İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ / LİSANSÜSTÜ EĞİTİM ENSTİTÜSÜ / GASTRONOMİ ANABİLİM DALI Danışman: DR. ÖĞR. ÜYESİ NEVRUZ BERNA TATLISU | |
| dc.description.abstract | Bu çalışmada, geleneksel bir fermente süt ürünü olan kefirin farklı baharatlarla zenginleştirilmesi sonucunda elde edilen ürünlerin duyusal ve fizikokimyasal özellikleri araştırılmıştır. Araştırmada, 10 farklı baharat (damla sakızı, kakule, karanfil, kekik, muskat, yenibahar, zencefil, zerdeçal, vanilya ve yıldız anason) ile 1 kontrol örneği hazırlanmış ve toplam 11 kefir örneği değerlendirmeye alınmıştır. Üretim süreci profesyonel mutfak koşullarında gerçekleştirilmiş; elde edilen ürünler duyusal analizler için 9 puanlık hedonik skala ile değerlendirilmiş ve en beğenilen örnekler ayrıca fizikokimyasal analizlere tabi tutulmuştur. Duyusal değerlendirmeler sonucunda, baharat ilavesinin özellikle tat, koku ve genel kabul edilebilirlik parametrelerinde belirleyici bir rol oynadığı görülmüştür. Vanilya ve damla sakızı katkılı kefirler en yüksek beğeni puanlarını alarak ürünün duyusal kalitesini artırıcı etki göstermiş, kontrol örneği ile birlikte en çok tercih edilen çeşitler olmuştur. Kekik ve zerdeçal orta düzeyde kabul görürken, yıldız anason, muskat, karanfil, yenibahar ve zencefil düşük puanlar almış ve tüketici kabulünü sınırlamıştır. Renk parametresinde baharat ilavesinin istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Görünüş ve tekstür bakımından özellikle vanilya ve damla sakızı olumlu katkılar sağlamıştır. Fizikokimyasal analiz sonuçlarına göre, kefir örneklerinin pH değerleri 4,23–4,30; titrasyon asitliği değerleri ise %3,15–%3,54 arasında değişmiştir. Baharat ilavesinin bu temel özellikler üzerinde anlamlı bir değişiklik yaratmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, baharat katkısı kefirin yapısal özelliklerini değiştirmemekle birlikte, duyusal özelliklerini doğrudan etkilemiştir. Sonuç olarak, bu çalışma kefirin farklı baharatlarla zenginleştirilmesinin ürün geliştirme açısından önemli fırsatlar sunduğunu göstermektedir. Özellikle vanilya ve damla sakızı, tüketici kabulünü artıran en uygun katkı maddeleri olarak öne çıkmaktadır. Zerdeçal ve kekik uygun kombinasyonlarla değerlendirilebilecek potansiyele sahipken, düşük beğeni alan baharatların farklı konsantrasyonlarda veya aroma vericilerle birlikte yeniden formüle edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, gelecekte yapılacak çalışmalarda baharat katkılı kefirlerin yalnızca duyusal değil, aynı zamanda raf ömrü, mikrobiyolojik stabilite ve fonksiyonel özellikler (ör. antioksidan kapasite, biyoaktif bileşenlerin korunumu) açısından da değerlendirilmesi hem bilimsel hem de ticari değerlerini artıracaktır. | |
| dc.description.abstract | In this study, the sensory and physicochemical properties of kefir, a traditional fermented dairy product, enriched with different spices were investigated. A total of 11 kefir samples were prepared, including 10 different spice-enriched variants (mastic gum, cardamom, clove, thyme, nutmeg, allspice, ginger, turmeric, vanilla, and star anise) and 1 control sample. The production process was carried out under professional kitchen conditions; the obtained products were subjected to sensory evaluation using a 9-point hedonic scale, and the most preferred samples were further analyzed for their physicochemical properties. The sensory evaluation results indicated that spice addition played a decisive role particularly in taste, aroma, and overall acceptability. Vanilla- and mastic gum-enriched kefirs received the highest preference scores, enhancing the sensory quality of the product, and along with the control sample, were among the most favored varieties. Thyme and turmeric kefirs achieved moderate acceptance, whereas star anise, nutmeg, clove, allspice, and ginger received lower scores, limiting consumer acceptance. In terms of color, spice addition did not produce a statistically significant difference. Regarding appearance and texture, vanilla and mastic gum contributed positively. According to the physicochemical analysis results, the pH values of the kefir samples ranged between 4.23 and 4.30, while the titratable acidity values varied between 3.15% and 3.54%. It was determined that spice addition did not cause a significant change in these fundamental properties. Thus, while spice enrichment did not alter the structural characteristics of kefir, it directly influenced its sensory properties. In conclusion, this study demonstrates that enriching kefir with different spices offers important opportunities for product development. Vanilla and mastic gum, in particular, emerged as the most suitable additives for enhancing consumer acceptance. Turmeric and thyme showed potential for evaluation in suitable combinations, whereas spices with lower preference scores could be reformulated at different concentrations or in combination with flavoring agents. Furthermore, future studies on spiced kefirs should not only focus on sensory aspects but also assess shelf life, microbiological stability, and functional properties (e.g., antioxidant capacity, preservation of bioactive compounds), thereby enhancing both their scientific and commercial value. | |
| dc.identifier.citation | IŞIK, A. U. (2025). Çeşitli baharatlar kullanılarak hazırlanan kefir örneklerinin duyusal açıdan değerlendirilmesi (Tez No. 997349) [Yüksek lisans tezi, İSTANBUL GELİŞİM ÜNİVERSİTESİ]. Ulusal Tez Merkezi. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/11363/12040 | |
| dc.language.iso | tr | |
| dc.publisher | İstanbul Gelişim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü | |
| dc.relation.publicationcategory | Tez | |
| dc.rights | info:eu-repo/semantics/openAccess | |
| dc.subject | Kefir | |
| dc.subject | probiyotik | |
| dc.subject | zerdeçal | |
| dc.subject | damla sakızı | |
| dc.subject | zencefil | |
| dc.subject | karanfil | |
| dc.subject | kekik | |
| dc.subject | muskat | |
| dc.subject | yenibahar | |
| dc.subject | kakule | |
| dc.subject | vanilya | |
| dc.subject | probiotic | |
| dc.subject | turmeric | |
| dc.subject | mastic | |
| dc.subject | ginger | |
| dc.subject | clove | |
| dc.subject | thyme | |
| dc.subject | nutmeg | |
| dc.subject | allspice | |
| dc.subject | cardamom | |
| dc.subject | vanilla | |
| dc.title | Çeşitli baharatlar kullanılarak hazırlanan kefir örneklerinin duyusal açıdan değerlendirilmesi | |
| dc.title.alternative | Sensory evaluation of kefir samples prepared with various spices | |
| dc.type | Master Thesis |
