Assessing Sectoral Climate Risks in Turkish Exports: An Integrated Multi-Criterion Decision-Making Framework for Green Finance Policy

Abstract

Aim: This study aims to assess the vulnerability of Türkiye’s export sectors to climate change and to conduct a comparative analysis of climate-related risks across key industries. Method: The research focuses on ten leading Türkiye’s export sectors (agriculture–food, textiles, automotive, iron–steel, chemicals, electrical devices, furniture, plastics, mining, and cement) and evaluates them based on seven climate risk criteria: emission intensity, climate sensitivity, supply chain vulnerability, energy dependency, adaptive capacity, dependency on foreign markets, and water usage. A two-stage Multi-Criteria DecisionMaking (MCDM) approach was employed. In the first stage, the SWARA (Step-wise Weight Assessment Ratio Analysis) method was used to determine the weights of the criteria based on expert opinions. In the second stage, the ARAS (Additive Ratio Assessment) method was applied to calculate performance scores and rank sectoral vulnerabilities. Result: According to the SWARA results, the most heavily weighted criteria were emission intensity (22%), energy dependency (17%), and climate sensitivity (15%). The ARAS analysis revealed that the agriculture–food sector (0.740) had the highest vulnerability, followed by the textile (0.587) and cement (0.559) sectors. The automotive (0.472) and electrical devices (0.466) sectors were found to be the least vulnerable. Conclusion: The findings offer a data-driven roadmap for prioritizing Türkiye’s export sectors based on climate risks, supporting the development of green finance policies. This study provides strategic insight for policymakers in designing climateresilient economic and trade frameworks.

Amaç: Bu araştırma, Türkiye’nin ihracat sektörlerinin iklim değişikliğine karşı duyarlılığını değerlendirmeyi ve sektörel düzeyde iklim risklerini karşılaştırmalı olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Çalışmada, Türkiye’nin ihracatında öncü konumda bulunan on sektör (tarım–gıda, tekstil, otomotiv, demir-çelik, kimya, elektrikli cihazlar, mobilya, plastik, madencilik ve çimento) ile yedi iklim riski kriteri (emisyon yoğunluğu, iklim hassasiyeti, tedarik zinciri kırılganlığı, enerji bağımlılığı, adaptasyon kapasitesi, dış pazara bağımlılık ve su kullanımı) belirlenmiştir. Sektörlerin kırılganlık düzeyleri, iki aşamalı Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yaklaşımıyla analiz edilmiştir. İlk aşamada, uzman görüşlerine dayalı SWARA yöntemiyle kriter ağırlıkları hesaplanmış; ikinci aşamada ise ARAS yöntemiyle sektörel performans puanları ve risk sıralamaları oluşturulmuştur. Bulgular: SWARA yöntemiyle elde edilen bulgulara göre en yüksek ağırlık emisyon yoğunluğuna (%22), enerji bağımlılığına (%17) ve iklim hassasiyetine (%15) verilmiştir. ARAS yöntemi sonuçları ise tarım–gıda sektörünün (0,740) en kırılgan sektör olduğunu, bunu tekstil (0,587) ve çimento (0,559) sektörlerinin izlediğini göstermiştir. Otomotiv (0,472) ve elektrikli cihazlar (0,466) sektörleri ise en düşük risk grubunda yer almıştır. Sonuç: Araştırma sonuçları, Türkiye’nin ihracat sektörlerinin iklim risklerine göre önceliklendirilmesini sağlayarak yeşil finans politikalarının geliştirilmesine veri temelli bir çerçeve sunmaktadır. Elde edilen bulgular, karar alıcılara yönelik stratejik planlamalarda kullanılabilecek nitelikte önemli katkılar sağlamaktadır.