Sosyal Tabakalaşmadan Örgütler Arası Tabakalaşmaya: Hiyerarşi Kavramının Kurumsal Dünyadaki Yansımaları

Abstract

Kuramsal bir derleme olan bu çalışmada, sosyolojinin temel kavramlarından biri olan sosyal tabakalaşma olgusu kavramsal boyutlarıyla detaylıca ele alınmakta; ayrıca, tabakalaşma kavramının örgütler arası düzeydeki yansımaları incelenerek bu yaklaşıma literatür temelli bir katkı sunulmaktadır. Çalışmada, sosyal tabakalaşma kavramı, temel özellikleri, kaynakları, sosyal hareketlilik ve açık-kapalı sistemler, teorik yaklaşımlar, örgüt içi tabakalaşma, sosyal tabakalaşma konusunda yürütülen bazı önemli çalışmalar ve örgütsel tabakalaşma kavramı ele alınmıştır. Mevcut literatürde tabakalaşma kavramının çoğunlukla bireysel ve toplumsal düzeylerde ele alındığı, örgütler arası düzeyde ise yeteri kadar işlenmediği görülmektedir. Hâlbuki, örgütlerin, güç ve prestij rekabeti içinde konumlanan unsurlar olarak tıpkı birey ve gruplarda olduğu gibi hiyerarşik bir tabakalaşma yapısı oluşturduğu bir gerçektir. Bu bağlamda, sosyal tabakalaşmanın kurumsal dünyada nasıl şekillendiği, bir diğer deyişle sosyal eşitsizliklerin bu düzlemde yeniden nasıl üretildiği açıklanarak yönetim ve organizasyon literatürüne katkıda bulunulmaktadır.

In this theoretical review, the phenomenon of social stratification -one of the fundamental concepts of sociology- is examined in detail through its conceptual dimensions. Additionally, the study explores the reflections of the stratification concept at the inter-organizational level, thereby offering a literature-based contribution to this line of inquiry. The study discusses the concept of social stratification in detail, including its fundamental characteristics, sources, social mobility and open-closed systems, theoretical approaches, intra-organizational stratification, prominent research on social stratification, and the concept of organizational stratification. Although the existing literature predominantly addresses stratification at the individual and societal levels, it appears that its interorganizational dimension remains underexplored. However, organizations, much like individuals and social groups, are positioned within hierarchies shaped by power and prestige competition, forming a distinctive structure of stratification. In this context, the study aims to contribute to the management and organization literature by explaining how social stratification is constructed within the institutional world and how social inequalities are reproduced at this level. Therefore, this conceptual framework aims to provide a theoretical contribution to organizational studies and sociology.