Stratejik Yönetimde Paradigma Değişimi: Yapay Zekânın Yükselişi

Abstract

Amaç: Bu çalışmanın amacı, yapay zekânın stratejik yönetim alanında bir paradigma değişimini tetiklediğini geleneksel yaklaşımlarının yapay zekanın etkisiyle nasıl yeniden şekillendiğini tartışmakta olup stratejik yönetimde yapay zekâ temelli köklü bir değişime kapsamlı bir çerçevede sunmaktadır. Yöntem: Bu çalışmada çoklu vaka analizi yönetimi kullanılmıştır. Çalışma, yapay zekânın sektörel düzeyde stratejik etkilerini hem teorik hem de pratik açıdan incelemektedir. Araştırmanın evreni yapay zekâ teknolojilerini uygulayan farklı sektörlerde faaliyet gösteren uluslararası işletmelerdir. Araştırmanın örneklemi ise belirtilen evrenden ilgili sektörlerde faaliyet gösteren 8 işletmeden oluşmaktadır. Bulgular: İşletmelerde yapay zekâ kullanımının stratejik yönetimin geleneksel anlayışını zorlayan bir dönüşüme evrildiği görülmektedir. Yapay zekânın stratejik yönetim üzerindeki etkileri sektörel olarak işletmeler açısından farklılık göstermektedir. Yapay zekanın yükselişi stratejik yönetim anlayışını daha dinamik ve sürekli öğrenen bir yapıya dönüştürmekte olup bu durum yöneticiler ve işletmeler için karar verme süreçlerinde doğruluk, hız ve esneklik açısından avantaj sağlamaktadır. Sonuç: Bu çalışma, yapay zekanın gelişimi karşısında işletmelerin geleneksel stratejik yönetim yaklaşımlarının nasıl yeniden konumlandırıldığını ortaya koymaktadır. Dolayısıyla stratejik yönetimde yapay zekâ temelli yeni bir paradigmanın inşasına yönelik yol göstermektedir. Bu araştırmanın özgün yanı ise stratejik yönetime ilişkin çoğunlukla kuramsal düzeyde ele alınan yapay zekânın vaka analizi örnekleriyle somutlaştırmasıdır.Purpose: This study aims to discuss how artificial intelligence (AI) has triggered a paradigm shift in strategic management, reshaping traditional approaches under its influence, and to present a comprehensive framework for a fundamental AIbased change in strategic management. Method: This study utilizes a multiple case study approach. The study examines the strategic impacts of AI at the sectoral level from both theoretical and practical perspectives. The research universe consists of international businesses operating in various sectors that implement AI technologies. The sample comprises 8 businesses operating in these sectors from the specified universe. Findings: The use of AI in businesses is seen to be evolving into a transformation that challenges the traditional understanding of strategic management. The effects of AI on strategic management vary sectorally for different businesses. The rise of AI is transforming the strategic management approach into a more dynamic and continuously learning structure, providing managers and businesses with advantages in terms of accuracy, speed, and flexibility in decision-making processes. Conclusion: This study reveals how traditional strategic management approaches in businesses are being repositioned in the face of the development of AI. Therefore, it provides guidance for building a new AI-based paradigm in strategic management. The unique aspect of this research is that it concretizes the concept of artificial intelligence, which is mostly discussed at a theoretical level in relation to strategic management, through case study examples.