Dijital İçeriklerin Beklenen ve Hatırlanan Kullanıcı Deneyimine Etkisi: Yeme-İçme Mekânları Üzerinden Bir Değerlendirme

Abstract

Öznel ve dinamik bir süreç olarak kullanıcı deneyimi, birden fazla parametrenin etkileşimiyle şekillenmektedir. Çok boyutlu yapısı ile kullanıcı deneyimi, kullanım öncesi, sırası ve sonrasına denk gelen farklı zaman dilimlerinde gerçekleşen çeşitli deneyim türlerinden oluşmaktadır. Bu çerçevede beklenen kullanıcı deneyimi, bireylerin çeşitli bağlamlarda karşılaştıkları durumlara ilişkin bilişsel yükü azaltmak amacıyla, eylemlerini önceden kurguladıkları zihinsel anlatılar çerçevesinde şekillendirdikleri bir süreçtir. Hatırlanan kullanıcı deneyimi ise, bireylerin yaşanmışlıkları ile beklentilerinin birleşimi sonucunda ortaya çıkan çok katmanlı bir olgudur. Ele alınan çalışma kapsamında dijital içeriklerin beklenen ve hatırlanan kullanıcı deneyimine etkisi yeme-içme mekânları üzerinden değerlendirilmiştir. Araştırma, karma yöntem desenlerinden sıralı açıklayıcı tasarım kullanılarak gerçekleştirilmiştir. İki basamak üzerine kurgulanan çalışmanın ilk adımında 132 katılımcı ile gerçekleştirilen anket aracılığıyla nicel veriler elde edilmiş; ikinci adımda ise 10 katılımcıyla yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel veriler toplanmıştır. Çalışma sonucunda, dijital içeriklerde yer alan görsel ve metinsel temsiller aracılığıyla kullanıcıların rastlantısallığı azaltarak daha kontrollü deneyimler yaşadığı; beklenti geliştirme ve hatırlama süreçlerinin hem bireysel hem de kolektif nitelikler taşıdığı ortaya konulmuştur. Ele alınan çalışma, kullanıcı deneyiminin derinlemesine anlaşılması noktasında hem teorik literatüre katkı sağlaması hem de pratikte yeme-içme mekânlarının dijital içerik stratejilerinin geliştirilmesine ışık tutması açısından önem taşımaktadır.User experience is a subjective, dynamic process shaped by interaction of multiple parameters. With its multidimensional structure, user experience includes types of experiences occurring across different time frames—before, during, and after use. In this context, anticipated user experience refers to a process where individuals shape actions within mental narratives constructed in advance, aiming to reduce cognitive load in situations encountered in various contexts. Remembered user experience, by contrast, is a multi-layered phenomenon emerging from combination of lived experiences and expectations. Within the scope of this study, impact of digital content on both anticipated and remembered user experiences is evaluated through the lens of food and beverage space. The research was conducted using sequential explanatory design, a mixed-methods approach. In the first phase, quantitative data were collected through a survey with 132 participants; in the second, qualitative data were gathered via semi-structured interviews with 10 participants. Findings indicate users experience more controlled interactions by reducing randomness through visual, textual representations in digital content. Moreover, processes of expectation formation and memory possess both individual and collective characteristics. This study contributes to theoretical literature on user experience and offers practical insights for digital content strategies in food and beverage space.