Sosyal Medya Haberlerinde Teyit Trendi: Grok, Bu Doğru mu?

Abstract

Amaç: Son yıllarda gazetecilik çalışmaları alanında rağbet gören önemli bir konu başlığı sosyal medya haberciliğidir. Bu çalışma hakikat ötesi çağda sosyal medya haberlerinde kullanılan teyit mekanizmalarını mercek altına almaktadır. Konu özelinde X platformunun kullanıma sunduğu yapay zekâ aracı Grok’un kullanıcılar tarafından bir haber teyit mekanizması olarak tercih edildiği varsayımı üzerinde durulmaktadır. Bu varsayımın sınanabilmesi önemli görülmektedir. X platformunda yer alan Grok’un haber teyit mekanizması olarak kullanıcılar tarafından tercih edilip edilmediğinin irdelenmesi, yapay zekâ destekli araçların gazetecilik pratiklerindeki işlevini anlayabilme açısından gereklidir. Yöntem: Çalışmada, Grok isimli yapay zekâ uygulamasının sunduğu teyit mekanizmasına yönelik ayrıntılı bir yol haritası sunulmaktadır. Bu yol haritasının detaylı olarak çizilebilmesi adına yararlanılan metodolojik yaklaşım nitel içerik analizi yöntemidir. Çalışmanın güncelliğini koruyabilmesi adına 13-14 ve 15-16 Nisan 2025 tarih gruplarında paylaşılan içerikler 24 saat döngüsü ile sınırlandırılmıştır. X platformunda paylaşılan, “Grok, bu doğru mu?” soruları mercek altına alınmıştır. Ayrıca söz konusu varsayımın detaylı olarak sınanabilmesi adına 16-17 Nisan 2025 tarihli sosyal medya haber döngüsü içerisinde Sözcü gazetesi ve İbrahim Haskoloğlu isimli fenomen gazetecinin Grok tarafından doğrulanan haberleri de analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışma sonucunda yapay zekâ uygulaması Grok’un haber tüketicileri tarafından bir haber teyit mekanizması olarak sıklıkla tercih edildiği saptanmıştır. Sonuçlar: Nicel tercihe rağmen haber teyit süreçlerinde yapay zekâ uygulamasının niteliksel başarıya tam olarak ulaşamadığı gözlenmiştir. Buradaki niteliksel başarı, Grok’un sağladığı yanıtların doğruluğu, bağlamsal derinliği, kullanıcıların ihtiyaçlarına uygunluğu ve karmaşık haber içeriklerinin teyit edilmesindeki etkinliği olarak tanımlanmaktadır. Grok’un nicel olarak yüksek bir kullanım oranına sahip olmasına karşılık niteliksel olarak haber teyit süreçlerinde kullanıcıların bağlamsal ve derinlemesine teyit beklentilerini tam anlamıyla karşılayamadığı gözlenmiştir.

Aim: In recent years, social media journalism has emerged as a prominent topic in journalism studies. This study examines the verification mechanisms used in social media news in the post-truth era. Specifically, it focuses on the assumption that Grok, an artificial intelligence tool provided by the X platform, is preferred by users as a news verification mechanism. Testing this assumption is considered significant. Investigating whether Grok, available on the X platform, is used as a news verification tool by users is essential for understanding the role of AI-supported tools in journalism practices. Method: The study presents a detailed roadmap for the verification mechanism offered by the AI application Grok. To develop this roadmap comprehensively, a qualitative content analysis method was employed. To ensure the study’s relevance, the content shared on April 13-14 and April 15-16, 2025, was limited to a 24-hour cycle. Posts on the X platform containing the question “Grok, is this true?” were analyzed. Additionally, to thoroughly test the aforementioned assumption, news verified by Grok from the social media news cycle on April 16-17, 2025, specifically from Sözcü newspaper and the influencer journalist İbrahim Haskoloğlu, was also analyzed. Results: The study found that the AI application Grok is frequently preferred by news consumers as a news verification mechanism. Conclusion: However, despite this quantitative preference, it was observed that the AI application does not fully achieve qualitative success in news verification processes. Qualitative success is defined here as the accuracy of Grok’s responses, their contextual depth, their relevance to users’ needs, and their effectiveness in verifying complex news content. While Grok demonstrates a high quantitative usage rate, it was observed that it does not fully meet users’ expectations for contextual and in-depth verification in news verification processes.