ISSN:2528-9527 E-ISSN : 2528-9535 Yıl Year : 8 Cilt Volume:9 Sayı Issue :16 Aralık December 2018 Makalenin Geliş Tarihi Received Date:03/08/2018 Makalenin Kabul Tarihi Accepted Date: 13/11/2018 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları DOI: 10.26466/opus.450605 * Umut Solmaz* * Arş. Gör. , İstanbul Gelişim Üniversitesi, Uyg. Bilimler Y.O., Avcılar/İstanbul/Türkiye E-Posta: usolmaz@gelisim.edu.tr ORCID: 0000-0003-1112-3041 Öz Yerel yönetim kavramı, Osmanlı’dan beri var olan ve belediye sınırları içerisinde ikamet eden vatandaşlarına hizmeti amaçlayan kurumun temsili adıdır. Yerel yönetimler, uzak erimli olarak vatandaşların refahını sağlamak adına çalışmalar yapmayı amaçlamaktadır. Yapmış oldukları istihdam, sosyal entegrasyon çalışmaları bu amacı karşılamaya yöneliktir. Yapılan istihdam odaklı çalışmalar aslında birer sosyal hizmet uygulamalarıdır. Bu uygulamalar yerel yönetimlerde meslek edindirme kursları, engellilerin istihdamı gibi projelerle uygulanmaktadır. Çalışma kapsamında yerel yönetimlerin sosyal belediyecilik rolünü ortaya çıkarma ve sosyal belediyecilik kapsamında bölge sınırları içinde bulunan vatandaşlara yönelik ne tür istihdam odaklı sosyal hizmet uygulama- larının yapıldığını tespit edip ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Bu amaçla konuyla alakalı literatür taraması yapılmış, ulaşılan kaynaklar bir düzen halinde sunulmuştur. Bu çalışmayla birlikte bele- diyelerin engelli, yaşlı, kadın gibi toplumdaki dezavantajlı bireylere yönelik olarak istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaların bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Fakat topluma tekrardan adapte olma çabası içinde bulunan hükümlü bireyler ve engelli gibi dezavantajlı gruplara yönelik istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaların sınırlı kaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İstihdam, Yerel Yönetim, Sosyal Belediyecilik, Refah Devleti,Sosyal Hizmet. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi-International Journal of Society Researches ISSN:2528-9527 E-ISSN : 2528-9535 http://opusjournal.net ISSN:2528-9527 E-ISSN : 2528-9535 Yıl Year : 8 Cilt Volume:9 Sayı Issue :16 Aralık December 2018 Makalenin Geliş Tarihi Received Date:03/08/2018 Makalenin Kabul Tarihi Accepted Date: 13/11/2018 Employment-Focused Social Work Practices of Municipalities * Abstract The concept of local government is the representative name of the institution which has existed since the Ottoman Empire and aims to provide services to the public. Local governments are aim- ing to work to ensure the prosperity of citizens in a far-reaching manner. Their employment and social integration studies are aimed at this aim. Actually employment-focused works are called social service applications. These applications are implemented in projects such as vocational train- ing courses and employment of disability in local administrations. Within the scope of the study, it was aimed to reveal the role of local administrations in social municipalities and to determine what kind of employment oriented social service applications are made to citizens within the scope of social municipalities. For this purpose, a related literature search was conducted and the resources reached were presented in a regular order. With this work, the municipalities have reached em- ployment-oriented social work practices for disadvantaged people in society such as disabled, elder- ly, and women. However, employment-focused social work practices for disadvantaged groups such as convicted individuals struggling to cope with collective re-enactment have been limited. Keywords: Employment, Local Goverment, Social Municipality, Welfare State,Social Work. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi-International Journal of Society Researches ISSN:2528-9527 E-ISSN : 2528-9535 http://opusjournal.net Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları Giriş İbn Haldun insanların toplumsal birer varlık olduklarını belirterek, ya- şamlarını sürdürebilmeleri için birbirleriyle yardımlaşmak, tehlikelere karşı birbirlerini korumak, kısaca sosyo-ekonomik sorunlarını çözebil- mek için bir araya gelmelerinin bir zorunluluk olduğunu belirtilmiştir (Erdem, 1993, s.159). Bu da sonuç olarak yerel yönetim gibi bir yapının zeminini oluşturmuştur. Yerel yönetimlerin tanımında olduğu gibi ortak ve müşterek ihtiyaçların karşılanması bu temellendirmeyle açıklamakta- dır. Yerel yönetim, kendi sınırları içinde bulunan halkın müşterek ihtiyaç- larını karşılamak adına çalışmalar yapan tüzel bir kişiliğe sahip yapılar- dır. Bu yapı içerisinde halkın sosyal, kültürel, maddi ve manevi her türlü ihtiyacının bütüncül bir yaklaşımla karşılanması amaçlanmaktadır ve özellikle ülkemizde yerel yönetimlerin bütüncül bir sosyal hizmet anla- yışı içinde hizmet vermeye çalıştığı görülmektedir. Bu bütüncül sosyal hizmet anlayışının içinde yerel yönetimlerin yapmış olduğu istihdam odaklı çalışmalar önem kazanmaktadır. Çünkü yerel halkın istihdam sorununun çözülmesi, onların bütüncül bakış açısıyla refah seviyesinin arttırılmasının bir yoludur. Belediyelerin sosyal belediyecilik anlamında istihdam odaklı yapmış olduğu çalışmalar belirli bir düzlemde gitmektedir. Fakat bu çalışmalar maksimum seviyeye ulaşamamıştır. Bu yüzdendir ki çeşitli ilçelerde veya belediye sınırları içerisinde işsizlik ve istihdam sorunları hala de- vam etmektedir. Belediyeler talep gelmesi doğrultusunda istihdam ça- lışmaları yaparken arz odaklı bir çalışma bulunmamaktadır. Belediyelerin istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamalarının amacı istihdam alanlarına iş arayanlarla işverenleri bir araya getirmek suretiyle katkıda bulunmak ve eğitimlerle istihdam edilebilirliği arttırmaktır. Bu- nunla birlikte belediyelerin bu çalışmaları belirli düzlemde gitse dahi yeteri seviyeye ulaşamamıştır. Yeteri seviyeye ulaşamamasındaki sebep- ler arasında arz odaklı bir çalışmadan ziyade talep odaklı bir çalışmanın bulunması nedeni yer almaktadır. Bu çalışmanın amacı, yerel yönetimlerin sorumluluklarının gereği olan istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamalarının bir düzen halinde sunulması ve bunlara yönelik önerilerin ortaya çıkarılmasıdır. Araştırma 1214  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz kapsamında 37 farklı belediyenin ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin faaliyet raporlarının literatür taraması yapılmış olup, istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaları araştırılmıştır. Araştırmanın amacı, yerel yönetimlerin sosyal hizmet uygulamalarının içinde yer alan istihdam odaklı uygulamalarının önemini belirtmek ve yerel yönetimlerin sosyal belediyecilik kapsamındaki bu rolünün pekiştirilmesini sağlamaktır. Bu araştırma yapılırken 37 farklı belediyenin faaliyet raporları, internet web sayfalarında yer alan ve içerisinde “istihdam, kariyer ve meslek” kav- ramları geçen haber ve etkinliklerinden yararlanılarak bir düzen düzen içinde sunulmuştur. Araştırmanın Yöntemi Bu araştırma, İstanbul’da bulunan 37 farklı belediyenin istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamalarını ortaya çıkarmak ve eksileri-artılarıyla or- taya koymak amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda faaliyet raporlarındaki istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaları ve verilerini ortaya çıkar- mak adına belge tarama yöntemi kullanılmıştır. Belge tarama yöntemi, var olan kayıt ve belgelerden veri toplama tekniğidir. Bu belgeler arasın- da kayıt cihazları, CD’ler, kalıntılar vb. çok sayıda veri bulunmaktadır (Karasar, 2005, s.229). Araştırmanın yöntemini oluşturan belge tarama yöntemine uygun olarak ikincil veriler içinden yazılı belge(Coşkun vd., 2017, s.79) olarak geçen faaliyet raporları dikkate alınmıştır. Bu belgeler belge tarama yön- teminin türü olan genel tarama yöntemiyle toplanmıştır. Genel tarama yöntemi literatürde alan yazın taraması olarak da bilinmektedir (Şahin, 2017, s.173). Genel tarama yöntemi kapsamında belediyelerin sitelerin- den son beş yıla ait olan faaliyet raporlarına ulaşılmış ve başlıklandırıla- rak sunulmuştur. Yerel Yönetim ve Sosyal Belediyecilik Kavramı Yerel Yönetim Kavramı: Kurumsal anlamda yerel yönetimlerin doğuşu- na Avrupa’da 11. ve 12. yüzyıla rastlanmaktadır (Ersöz, 2004, s.51). Bu kavramla birlikte belediye yapılarında yeni bir sistem oluşturulmuştur. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1215 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları Yerel yönetim, yönetim biliminde adem-i merkeziyet şeklinde kulla- nılan kavramdır. Adem-i merkeziyet kendi içinde ikiye ayrılmaktadır: Bunlar; yetki genişliği ve yerinden yönetim şeklindedir (Kaya, 2013, s.12). Yetki genişliğinde ana kuruluşlar, ana kuruluştan uzaktaki örgüte, te- mel fonksiyonları yerine getirmelerine yetecek yetkileri kendi adlarına kullanmak üzere devretmektedirler (Kaya, 2013, s.12). Böylece işin yöne- tim ayağındaki sorumluluk yükü hafifleyecek ve devredilen yetki ile sorumluluk diğer bireylerin yönetimine kalacaktır. Yerinden yönetim, yasalarla kurulmuş yönetim organizasyonlarının, aynı şekilde kanunların belirlediği veya merkeze ait olan başka fonksi- yonları görebilmeleri için tüzel ve siyasal bazı selahiyetlerle donatılmala- rıdır (Kaya, 2013, s.12). Yetki genişliğinden farklı olarak yönetimlerin kendi idari yapısı ve işleyişi bulunmaktadır. Fakat yetki genişliğinde sadece bir yetkinin başka bir organa devri söz konusudur. Yerinden yönetimin iyi bir siyaset ve demokrasi okulu olduğunu söy- lemek mümkündür. (Yılmaz, 2014, s.9). Özellikle siyasetle uğraşan fakat belirli oranlarda gücü yetmediğinden dolayı siyasete bilfiil katılamayan bireyler için iyi bir katılım aracı olmaktadır. Yerel yönetimlerin uygulamada olduğu sistemde yerinden yönetim kavramının gerekliliği önem arz etmektedir. Yerinden yönetim kavramı- nın ortaya çıkmasında ise yerindelik ilkesi önemli olmuştur. Yerindelik ilkesinde birey merkezdedir ve hizmetlerin bireye en yakın birimden ulaştırılması amaçlanmaktadır (Artan, 2011, s.51). Yerel yönetimler, sınırlar içerisindeki farklı boyutlardaki topluluklar- da bulunan bireylerin, ortak ve yerel özellikteki ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla hukuk çerçevesinde oluşturulmuş anayasal kuruluşlardır. Belediyelerin siyasi, yönetsel ve yer yönünden olmak üzere 3 türü bu- lunmaktadır (Kaya, 2013, s.12). Burada dikkat edilmesi gereken nokta, belirli sınırlar içinde olması, yerel nitelikteki ihtiyaçların karşılanması durumlarıdır. Yani yerel yönetimler adından da anlaşılacağı üzere böl- gesel ihtiyaçları karşılamaktadır. Sosyal devlet olma gereğinde sosyal ve ekonomik gelişme sorumlu- luğunda merkeziyetçi yaklaşımdan yerel yaklaşıma doğru bir yönelim bulunmaktadır (Koçak ve Beki, 2017, s.335). 1216  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Batı’da belediyelerce yerine getirilen kimi şehir hizmetlerinin, ilk za- manlarda, yerel halk ya da vakıflarca yapıldığı belirtilmektedir. Türki- ye’de ise yerel yönetim sisteminin çok eski bir temelinin olduğunu söy- lemek mümkün değildir (Yılmaz, 2014: 10). Osmanlı Devleti’nde, 1854 yılında kurulan İstanbul Şehremaneti, ilk modern belediye olarak kabul edilmektedir. İstanbul’da Şehremaneti’nin kurulmasında rol oynayan en önemli faktörün Kırım Savaşı olduğu tahmin edilmektedir. Rusya ile girişilen bu savaşta Osmanlı Devleti’nin müttefiki olan İngiliz, Fransız ve İtalyan ordularının gelmesi ile birlikte şehrin nüfusu olağanüstü bir biçimde artmış ve bunun neticesinde te- mizlik, ulaşım ve sağlık sorunları büyüyerek içinden çıkılmaz bir hal almıştır (Yılmaz, 2014, s.11). Cumhuriyet ile birlikte planlı kalkınmaya kadar yerel yönetimlere ilişkin bütüncül düzenleme, 1930’da faaliyete geçen 1580 sayılı Belediye Kanunu’dur. Kanuna ilişkin göze çarpan ilk husus, kanunun Cumhuri- yetin ilk yıllarında bulunan ve 1929 maddi bunalımıyla tekrar eden katı ve merkeziyetçi yönetim şeklini gösterdiği realitesidir. Bu süreçte yerel yönetim ünitesi olarak olarak il özel idareleri, il ve ilçe belediyeleri ve köyler bulunmaktadır. 1980’lerde ise bu yerel yönetim kavramına bü- yükşehir belediyeleri de ilave edilmiştir (Yılmaz, 2014, s.11-12). Yerel yönetimlerin genel anlamda özellikleri şu şekilde sıralanmakta- dır; i. Coğrafi sınırlar içinde yer almak, ii. Genel faydayı gözetmek, iii. Karar organları seçimle belirlenmek, iv. Kararlarını merkezi yönetimden ayrı almak, v. Yaptığı tüm faaliyetlerde merkezî yönetimin denetiminde ol- mak, vi. Tüzel kişiliği olmak, vii. İdarî ve malî açıdan özerk olmak (Bengli, 2013, s.7). Sosyal Belediyecilik Kavramı: Şehir idare yapısını ifade etmek için 19. yüzyıldan beri kullanılan belediye kelimesi, Arapça olarak şehir anlamı- na gelen beled veya belde kelimesinden türemiştir. Osmanlı Devleti’nde ise bugünkü formunu alması Tanzimat Dönemi’ne rastlamaktadır (Beki, 2008, s.20). OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1217 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları Sosyal belediyecilik ise; belediyelerin sosyal işlevlerini güçlendiren ve hayatta etkinliğini artıran politika olarak “ortaya konulan sosyal içe- rikli hizmetlerle hemşerilere yararlı yaşam kriterleri götürmeyi hedefle- yen ve bütçelerine sosyal adalet getirici şekilde katkı yapan” bir beledi- yecilik anlayışı olarak nitelendirilmektedir (Güler ve Yılmaztürk, 2017, s.10). Diğer tanımlamadaysa sosyal belediyecilik, sınırsal içerikli devlet masraflarını güçsüzlerin sosyal olarak korunmasını, parasal manada desteklenmesini amaçlayan, yerel seviyede sıhhat olanaklarının gelişti- rilmesine katkıda bulunan, sosyal adaletin ilerletilmesine destek olan, sosyal kazancın ilerlemesine yönelik etkinliklere önem veren fikriyat olarak ifade edilmektedir (Caner ve Ünal, 2014, s.37). Sosyal belediyecilik anlayışı, belediyelerin sadece alt yapı gibi sorum- luluklara sahip olmadığı, bununla birlikte sosyal sorunların çözülmesin- de de ana rolü üstlenmiş olduğu bir model çizmektedir (Koçak ve Kavi, 2014, s.36). Bu bağlamda yerel yönetimler insanların sosyal ve kültürel yaşamlarına olumlu etki eden, bu konuda sorumlulukları alan bir hizmet şekli olarak yardıma ihtiyaç duyan kişilere yardım etmekle birlikte, bu kesimlerin muhtaçlık durumlarını ortadan kaldırmayı hedeflemelidir (Güler ve Yılmaztürk, 2017, s.10). Sonuç olarak sosyal belediyecilik, bi- reylerin ortak ihtiyaçlarını karşılayarak yöre halkının refahını üstte tut- mayı hedefleyen bir belediye modelidir. 1990’lardan itibaren geçmişe göre nispeten kazançları artan belediye- ler, hem eğitim ve kültür düzeyi yükselen ve kentsel sosyal hizmet isteği büyüyen nüfusun gereksinimini karşılamak için sosyal yardım ve sosyal hizmet merkezli sosyal politika çalışmalarına daha fazla zaman ayırma- ya başlamışlardır. Geçmişte yoksul, kimsesiz, engelli ve yaşlı bireylere aşevlerinde sıcak yemek ve elbise verilmesi şeklindeki sosyal yardımlar, 1990’lardan sonra hem çeşit, içerik ve kapsam olarak artmış ve hem de ayrı ayrı belediye kurumları tarafından sağlanır hale gelmiştir. Engelli merkezleri, huzurevleri, kadın ve çocuk konukevleri, poliklinik ve sağlık merkezlerinin kurulması ve detaylı meslek ve beceri kazandırma eğitim- lerinin verilmesi çoğu büyükşehir belediyesinin ana hedeflerinde bu- lunmaktadır (Ersöz’den aktaran: Toprak ve Şataf, 2009, s.12-13). Bu kap- samda belediyelere yüklenen sosyal hizmet görevlerinin yanında istih- dam amaçlı sosyal hizmet uygulamaların da etkileşim halinde olduğu 1218  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz görülmektedir. Belediyelerin sosyal hizmet uygulamalarında istihdam odaklı uygulamaları yakın tarihli gibi görünse de belirli bir sistem içinde olmadan ve yardım amaçlı istihdam uygulamalarının da eski tarihlerden beri varlığı bilinmektedir. İstihdam Kavramı İstihdam; kullanma, çalışma demektir. Ülkelerde, bir senedeki maddi etkinliklerde aktif halde olan birey gücünün; çalışma ve çalıştırılma sevi- yesi istihdamı ifade etmektedir. İstihdam basitçe işçilerin çalıştırılması veya üretim etkinliklerinde yer almasının gerçekleşmesi şeklinde tanım- lanabilir (Bulut, 2010, s.4). Tam İstihdam; Bir ekonomide cari ücret düzeyinde çalışma istek ve ye- teneğine sahip herkesin iş bulabildiği istihdam düzeyidir. Yani emek arz ve talebinin hem nitelik hem de nicelik olarak eşleştiği durumdur. Tam istihdam ulaşılması güç bir hedef olmakla birlikte, özellikle iktisat teorisi alanında bir analiz aracı olarak kullanılmaktadır. Gerçekten de hemen hemen her ülkede nüfus çoğalmakta ve nüfusun içerisinde çalışmak is- teyenlerin oranı da artmaktadır. Bu nedenle tam istihdamın sağlanması ve devam ettirilebilmesi, ancak istihdam hacminin devamlı olarak geniş- letilmesiyle olanaklıdır (Demirci, 2011, s.8). Aşırı İstihdam; Bir ekonomide mevcut üretim faktörlerinin tümünün üretime koşulması halinde dahi üretilen mal ve hizmet miktarı toplam talebi karşılayamıyorsa aşırı istihdamdan bahsedilir. Böyle bir durum hem tam istihdam hem de eksik istihdam düzeylerine oranla yaşanması, gerçekleşmesi çok daha zor bir durumdur (Demirci, 2011, s.9). Belediyelerde İstihdam Uygulamaları Belediyeler, sosyal belediyecilik anlayışı çerçevesinde belirli uygulama- lar yapmaktadır. Bu uygulamalar genel olarak dezavantajlı gruplara yönelik olmakta ve bu grupların içinde sınırları içinde bulunan işsiz ve- ya vasıfsız elemanlar önem arz etmektedir. Bu kapsamda, yaklaşık ola- rak 37 ilçe belediyesinin istihdam projeleri ve uygulamalarına odakla- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1219 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları nılmaya çalışılmıştır. 37 belediyeden önce ise İstanbul Büyükşehir Bele- diyesi’nin yapmış olduğu çalışmalar incelenmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi İstihdam Uygulamaları İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yayınlamış olduğu faaliyet raporları incelendiğinde istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamalarının gerçek- leştirildiği tespit edilmiştir. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yapmış olduğu istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaları aşağıdaki gibidir; Zihinsel Engelliler Beceri Kazandırma Birimleri: 17-35 yaşlarında, hafif- orta derecede engeli olan ve eğitilebilir-öğretilebilir niteliklere sahip en- gelli bireylerin öz bakım becerileri, sosyal beceriler ve mesleki eğitimle- rinin yer aldığı eğitim birimidir (İBB Faaliyet Raporu, 2012, s.131.) Bura- da istihdam odaklı bir sosyal hizmet uygulamasından ziyade istihdama yol açacak uygulamaların yani eğitimlerin yer aldığı görülmektedir. İstihdam Birimi: İSEM Kariyer Geliştirme ve İstihdam Destek Birimi’nce engellilerin iş yaşamına katılımında lazım olan müşavirlik ve eğitim faaliyetleri verilerek engellinin fiziksel ve psiko-sosyal nitelikleriyle uyumlu çalışma fırsatları araştırılmakta ve iş sahipleriyle irtibat kurul- maktadır (İBB Faaliyet Raporu, 2012, s.132). Bu birim eğitimin yanında uygun iş olanaklarını da ortaya koymaktadır. Gençlere Yönelik Meslek Edindirme Hizmetleri (İSMEM): İstanbul’un Sokak çocukları problemini minimize etmek maksadıyla oluşturulmuş bir birimdir. Birimde 14-25 yaş arası, sokakta yaşam sürdüren ya da so- kakta hayatını sürdürme tehlikesi olan erkek çocuklarına hizmet veril- mektedir (İBB Faaliyet Raporu, 2013, s.163-164). Sosyal hizmet açısından, sokak çocuklarının sokağa itilme nedenleri, ailelerinin sosyo-ekonomik düzeylerinin tespiti gibi durumlar için yararlı hizmetlerdir. 2016 yılında, seksen yatak sınırıyla İSMEM hayat yerleşkesinde çocuklar ve ergenler hizmet almıştır (İBB Faaliyet Raporu, 2016, s.138). Bu kuruluşta ikamet eden gençler kabiliyetlerine göre çeşitli mesleki eğitimlerden geçirilerek, istihdama hazır hale gelmeleri sağlanmaktadır. 1220  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Kariyer Eğitimi Günleri: Kariyer Eğitim Günleri, üniversitede eğitim gören veya mezun öğrencilerin; mezuniyet sonrası çalışma fırsatlarına yön vermek amacıyla 2004’ten günümüze dek verilen bireysel gelişim eğitimleridir. İstanbul Aydın Üniversitesi’yle ortaklaşa yapılan çalışmay- la; belediyenin hizmetlerinden yurtdışından 26, İstanbul dışından 67, İstanbul’dan da 49 üniversiteden birey dâhil olmuştur (İBB Faaliyet Ra- poru, 2014, s.123). Burada geleceğe yönelik bir zemin hazırlayan uygu- lamanın varlığından söz etmek mümkündür. Engellilere Yönelik İşe Yerleştirme Hizmetleri: İSEM Sosyal Servislerinde sorumlu sosyologlar aracılığıyla iş yaşamına dâhil olmak isteyen en- gellilerin CV bilgileri alınıp, İSEM Kariyer Geliştirme ve İstihdama Des- tek Birimi’ne iş takibi amacıyla ulaştırılmaktadır (İBB Faaliyet Raporu, 2013, s.168). İş Kapısı Projesi: İstanbul’da ikamet eden, 19-30 yaşlarda, en az ilkokul mezunu olup işsiz ya da iş değişimi talep eden gençlerin mesleki ve tek- nik eğitimlerle bilgi ve yetenek kazanmalarını, Bu proje belediye tarafın- dan yapılan istihdama yönelik mesleki kursları içermektedir (İBB Faali- yet Raporu, 2015, s.156). İstihdam odaklı sosyal hizmet uygulamalarının önemli göstergelerinden biri olan bu uygulama, yoksulluk sorununa çözüm bulmak adına yapıcı bir adım olarak değerlendirilebilir. İSMEK İstanbul’da ikamet eden bireylerin, eğitim gereksinimlerini karşılamak, mesleki ve sanatsal düzeylerini geliştirmek, onları aktif üretici kılmak, kültürel, kentsel ve sosyal ilerlemelere katkı sağlamak, kent kültürü ve yaşam sürdürmeye ilişkin bilgili hale getirmek maksadıyla oluşturulmuş yaygın yetişkin eğitimi çalışmasıdır (İBB Faaliyet Raporu, 2012, s.138). İSMEK’in faaliyetleri; yaygın eğitim etkinlikleri, kursiyerlere ilişkin seminerler, yurt içi ve yurt dışı fuarlara iştirak etme, geziler, yarışmalar, kursiyerlere istihdam danışmanlığı, sosyal ve kültürel faaliyetlerle ya- yınlar biçiminde çeşitli alanları kapsamaktadır (İBB Faaliyet Raporu, 2013, s.171). OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1221 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları İSMEK’in yakın zamanda faaliyete koyduğu İstihdam Rehberliği alt projesi, en az bir eğitim-öğrenim senesinde öğrenimini bitirmiş ve serti- fika almaya hakkı olan İSMEK kursiyerleriyle işverenleri bir araya ge- tirmiştir. İSMEK kurslarına katılan ve kendi imkanı ile iş sahibi olan kursiyer sayısı ise 511’dir. İSMEK tarafından bugüne kadar İstihdam departmanı aracılığı ile 1.843 kursiyer, kendi imkânı ile 3.064 kursiyer olmak üzere toplam 4.907 kursiyerin iş sahibi olması sağlanmıştır (İBB Faaliyet Raporu, 2015, s.155). Sosyal hizmetin istihdam odaklı uygula- masının eğitim ve istihdam işbirliğinin bariz örneği olan alt proje, aslın- da İSMEK projesinin ne kadar faydalı olduğunun somut örneği olarak karşımıza çıkmaktadır. İSMEK kurslarına katılan ve kendi imkânıyla iş sahibi olan kursiyer sayısı ise 1.134’dür (İBB Faaliyet Raporu, 2016, s.150). Tablo 1. Yıllara Göre İstanbul Sanat ve Meslek Edindirme Eğitim Kursları Verileri Ölçü 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2012 2013 2014 2015 2016 Kurs Merkezi Sayıları Adet 228 235 238 237 238 Branş Sayıları Adet 180 225 250 338 399 Kursiyer Sayıları Kişi 216.500 225.866 211.367 227.935 251.998 Kaynak: (İBB Faaliyet Raporu, 2012-2016). Tabloda bulunan İSMEK eğitim faaliyetine bakıldığında kursiyer bi- reylerin her geçen yıl arttığı; branş sayılarında ise 2011’den bu yana ciddi oranda bir artışın olduğu görülmektedir. Kurs merkezleri tüm ilçelerde açılmak suretiyle dengeli bir dağılım sergilemektedir. Tablo 2. Dezavantajlı Gruplara Yönelik Mesleki Eğitimler ve Katılan Kursiyer Sayı- sı 2011- 2012- 2013- 2014- 2015- 2012 2013 2014 2015 2016 Mahkûmlara Yönelik Eğitimler 1685 1765 1533 1548 1280 Engellilere Yönelik Eğitimler 739 994 952 1052 1354 Psikiyatrik Sorunu Olanlara 980 1667 1561 1104 1046 Yönelik Eğitimler Huzurevlerine Yönelik Eğitim- 111 292 178 143 96 ler Kaynak: (İBB Faaliyet Raporu, 2012-2016). 1222  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz İSMEK projesi kapsamında yapılan eğitimler istihdam odaklı da ol- duğundan verilmiş olan eğitimler dezavantajlı grupları kapsayacak şe- kilde geliştirilmiştir. Özellikle mahkûmlara yönelik eğitimlerin verilmesi, psikiyatrik sorunu olanlara yönelik verilen eğitimler ve huzurevlerinde kalan yaşlıların eğitimi gibi eğitimler bireylerin boş zamanlarını aktif olarak geçirmelerine (rekreaktif faaliyetlerde bulunmalarına), istihdam için önünde bulunan engelleri aşmasına yönelik sosyal hizmet perspekti- fini tamamlayıcı bir rol üstlenmiştir. İlçe Belediyelerin İstihdam Uygulamaları Arnavutköy Belediyesi: Arnavutköy Belediyesi’nin sunmuş olduğu mes- lek edindirme kursları, istihdama ihtiyaç duyan bireylerin mesleki for- masyonlarının olmaması sorununa bir çözüm bulmaktadır (http://www.arnavutkoy.bel.tr/ic.). Proje her belediyede bulunan istih- dam odaklı eğitim politikalarını içermekle birlikte kapsam ve içerik açı- sından büyüklüğü ile dikkat çekmektedir. Bu sayede daha çok kesime ulaşılarak dezavantajlı birey sayısı azaltılacaktır. Arnavutköy Belediyesi’nin iki kurumu AYEM ve ABİM’in yürütme- sinde İŞKUR’un da işbirliğiyle “Engelli ve İşveren Buluşmaları” yapıl- maktadır. Meslek danışmanları beraberinde işveren ve engellilerin bu- luştuğu görüşmelerde, 64 engelli vatandaş iş sahibi olmuştur (http://www.arnavutkoy.bel.tr/icerik/143). Bağcılar Belediyesi: Kadın ve Aile Kültür Sanat Merkezi’nde gerçekleşti- rilen meslek edindirme kurslarıyla beraber kadın katılımcıların 160’ı mesleğe başlamış, 190’ı ise evinde üreterek aile ekonomisine yarar sağ- lamıştır. Çeşitli sebeplerle eğitim hayatına devam edemeyen ve mesleki eğitim alamayan kadınların varlığı düşünüldüğünde yerel yönetimin yapmış olduğu bu çalışma, sosyal hizmetin yerel yönetimlerde istihdam çalışmalarının örneğini oluşturmaktadır (http://www.bagcilar.bel.tr- /icerik/174). Büyükçekmece Belediyesi: Belediyelerin yapmış olduğu istihdam birim- lerinden biri olan İstihdam Merkezi, Büyükçekmece yerel yönetim sınır- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1223 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları ları içinde bulunan işsizlik sorununu çözmek amacıyla sosyal hizmet bilgi disiplini çerçevesinde hareket eden bir birim olarak oluşturulmuş- tur. Sancaktepe Belediyesi: Belediyenin uygulamada iş sağlama adına önemli adımı olan Kariyer Merkezi müracaatçıların CV’lerinin oluşturulması, başvurularının alınması, uygun işin bulunması ve mülakatların gerçek- leştirilmesi gibi işlevlerini yerine getirmektedir. Bu kapsamda yerel yö- netim sınırları içindeki halkın önemli sosyal sorunlarından olan yoksul- luk sorununa çözüm getirilmeye çalışılmaktadır. Belediyenin bir önemli uygulaması ise meslek eğitim kurslarının ve- rilmesidir. Bu kapsamda belediye sınırları içinde bulunan ve mesleki formasyonu olmadığından dolayı bir iş girişimde bulunamayan bireyle- rin iş hayatına katılmalarını sağlamaktadır (Sancaktepe Belediyesi, 2014, s.171). Kariyer Merkezi olarak halkın bu kurslara daha rahat bir şekilde ula- şabilmesi için KOSGEB-Sancaktepe Belediyesi olarak ortaklaşa yapılan protokolle girişimcilik eğitimi verilmiştir. Ayrıca belediyeden belge alan girişimciler, işletmelerini Sancaktepe sınırları içerisinde açması duru- munda, Belediye ruhsat ücreti almamaktadır (Sancaktepe Belediyesi, 2016, s.145). Burada yerel yönetim sınırları içinde bulunan halkın giri- şimcilik özelliklerini arttırarak ekonomik yoksunluklarının azaltılmasını amaçlamaktadır. Tablo 3. Sancaktepe Belediyesi Kariyer Merkezi 2016 Verileri Başvuru Sayısı 3554 Hizmet Verilen Firma Sayısı 786 İşe Yerleştirilen Kişi Sayısı 1017 Kurs Hizmeti ve Sertifika Alan Kursiyer Sayısı 667 Toplam İşe Yerleştirme (Son 7 Yıl) 16645 Genel Başvuru Toplamı (Son 7 Yıl) 49925 Kaynak: (Sancaktepe Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016). Şişli Belediyesi: Şişli Belediyesi’nde bulunan toplum merkezlerinde, yerel yönetim sınırları içinde ikamet eden vatandaşların yararlanabilece- ği bilgi, bilinç ve beceri düzeylerini arttırmaya yönelik eğitim çalışmala- rına yer verilmektedir. Bu merkezde mefruşat, resim, plates, ahşap bo- 1224  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz yama, okuma yazma, kuaförlük, dikiş gibi kurslar verilmektedir (https://www.sisli.bel.tr/icerik/top2018). Maltepe Belediyesi: Maltepe Belediyesi ve İstanbul Kalkınma Ajansı işbirliğiyle kurulan ve Altıntepe’de yerel yönetim alanında, iki sınıf, bir mutfak, bir restoran ve yönetici ünitelerden oluşan Girişimcilik Mutfa- ğı’nda kadınlar eğitim almıştır ve 180 birey sertifika sahibi olmuştur (http://www.maltepe.bel.tr/guncel/h). Kâğıthane Belediyesi: Yerel yönetim sınırları içindeki engelli bireylerin hayatlarını kolaylaştırmak amacıyla Engelliler Müdürlüğü'ne bağlı şe- kilde oluşturulan Engelliler Merkezi 2002 yılında Kağıthane’de çalışma- lara başlamıştır. Bu merkez toplamda 4739 engelliye ulaşmıştır (http://www.kagithane.istanbul/kag). İstihdam perspektifinden bakılacak olursa bu merkez bireyi hem top- luma uyum sürecinde desteklemekte hem de ekonomik seviyesini yük- seltmesi adına eğitimler vermektedir. Bahçelievler Belediyesi: Minimum düzeyde ilköğretim mezunu olup bir yerde çalışarak meslek öğrenme talebi olanların, yasa içerisindeki bir meslek alanında, mesleki eğitim merkezlerine kaydetmek şartıyla alınan öğrenime çıraklık eğitimi denir. Yerel yönetimler alanında bu eğitimin mesleki eğitim ismiyle geçmesine karşın geniş kapsamlı olan eğitimler- den biri olarak Bahçelievler Belediyesi bu alanda çalışmalar yapmakta- dır. Bu eğitimlerin yararları incelendiğinde:  Öğrenciler, sosyal güvenlik kapsamında olduklarından, sigorta primleri devlet aracılığıyla karşılanmaktadır.  Askerlik işlemleri tecil edilmektedir.  İşyerinde çalışan ve merkezde eğitimde olan çırakların sigorta prim- lerinin devletçe ödenmesi işverenin ekonomik sorumluluğunu mi- nimize etmektedir. Çırak öğrencilere verilen maaşlar vergiden muaf- tır.  Çıraklık eğitimine devam edenler, belirli bir işyerinde çalıştıkların- dan herhangi bir istihdam sorunları bulunmamaktadır. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1225 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları  Çeşitli nedenlerle eğitimini yarıda keserek çalışma yaşamına giren gençlerin eğitim gereksinimi sağlanmak şartıyla, eğitimde fırsat eşit- liğinin gerçekleştirilmesine önemli düzeyde katkı sağlanmaktadır. Üsküdar Belediyesi: Üsküdar Belediyesi’ne ait İstihdam Merkezi, etkin- liklerini arttırmak için Kariyer.net’le işbirliği sözleşmesi imzalamıştır. Kariyer.net’le istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamalarına dijital bir boyutla destek vermiştir. Diğer belediyelerden farklı olarak sosyal med- yayı kullanarak yerel yönetim sınırları içindeki halkına istihdam sağla- maya çalışmaktadır (https://www.uskudar.bel.tr/tr/mai). Belediyenin bir başka uygulaması olan Değer Sensin Projesi, 18-29 yaş arası madde bağımlısı gençlerin hayata kazandırılması amacını taşımak- tadır. Proje kapsamında madde bağımlısı gençlerin meslek sahibi birer birey olmaları ve hobi edinmeleri için çeşitli faaliyetler yapılmaktadır. Bu projeyle, alanında uzman psikologlar rehberliğinde gençler ve aileleri için çeşitli eğitimler düzenlemektedir. Akabinde madde bağımlısı genç- lere istihdam sağlanmaktadır (https://www.uskudar.bel.tr/tr/main/n). Üsküdar Belediyesi 2014 yılında Üsküdar İstihdam Merkezi’ni (ÜSİM) faaliyete geçirmiştir. ÜSİM’e Şubat 2017 itibariyle 42.905 vatan- daş iş aramak amacı ile başvuru yapmış ve bugüne kadar 1.000’den fazla işveren ile çalışılarak 7.698 vatandaş istihdam edilmiştir (https://www.uskudar.bel.tr/tr/main/new). Zeytinburnu Belediyesi: AKDEM projesi ile birlikte işsiz bireylerin istih- dam alanında İŞKUR’a kaydının yaptırılması ve yönlendirmelerin ger- çekleştirilmesi sağlanmıştır. İŞKUR’a 2012 yılında 654 kişinin kaydının yapıldığı ve 2549 kişinin ise ilgili yerlere yönlendirmesinin yapıldığı görülmektedir (Zeytinburnu Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.280). Adalar Belediyesi: Adalar Belediyesi’nin yapmış olduğu projeler için web sayfası, faaliyet raporu incelemesi yapıldığında belediyenin istih- dam odaklı bir sosyal hizmet uygulamasının bulunmadığı görülmekte- dir. Avcılar Belediyesi: Almanya Uluslararası İşbirliği Kurumu (GIZ) ve Yu- va Derneği ile birlikte GSP Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’na 1226  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz başvurusu yapılan Suriyeli ve Türk kadın vatandaşların istihdamına yönelik proje ön kabul görmüş olmasına karşın uygulanamamıştır. Avcı- lar ilçesinde yaşayan vatandaşlara toplamda 11 meslek eğitim dalında kurs verilmiştir (Avcılar Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.80). Bakırköy Belediyesi: Bakırköy Belediyesi’nin yapmış olduğu projeler için web sayfası, faaliyet raporu incelemesi yapıldığında belediyenin istihdam odaklı bir sosyal hizmet uygulamasının bulunmadığı görül- mektedir. Bayrampaşa Belediyesi: Sosyal servis biriminde çalışma arzusunda olan engelli bireylerle engelli işçi alacak olan işverenleri görüştürerek engelli- nin iş yaşamına dâhil olunması için destek olunmaktadır. Öncelikle işe yerleşmek isteyen engellinin özgeçmişi temin edilmekte ve engellilerin istihdamıyla alakalı faaliyetler yapan kurumlarla ya da çeşitli işverenler- le işbirliği yapılmaktadır (Bayrampaşa Belediyesi, 2012, s.101). Bayrampaşa Kariyer Merkezi’yse işsiz veya işinde dönüşüm isteyen bireylere hizmet vermektedir. 2013 yılında 10150 kayıt alınmış olup; 4543 birey çalışmak için kariyer merkezi tarafından yönlendirilmiştir. 2013 yılında 3996 kayıt alınmıştır (Bayrampaşa Belediyesi, 2013, s.35). Beşiktaş Belediyesi: Meslek edindirmenin istihdam için önemli bir adım olduğu gerçeğiyle hareket eden belediye, Rotary Kulübü ile meslek edindirme adına oluşturulabilecek kurslar için bir protokol anlaşması yapmıştır (http://besiktas.bel.tr/Sayfa/7560/rotary...,2018). Çatalca Belediyesi :Çatalca Belediyesi’nde kurulmuş olan Halkla İlişki- ler Birimi, istihdama yönelik kamu yararını gözetmektedir. Bu birimde sunulan hizmetler; iş arayanları kaydetmek ve kayıtlarını revize etmek, iş arayan kişilere uygun açık işleri aramak, iş başvurularını karşılamak ve takip etmek, işgücü uyum uygulamalarına başvuru yapmak ve takip etmek, işverenlerin işgücü isteklerini almak, sonuçlandırmak ve faaliyet göstermektir (Çatalca Belediyesi, 2016, s.159). Esenyurt Belediyesi: Esenyurt Belediyesi, istihdam odaklı çalışmalar neticesinde bölgenin istihdam sorununu minimize etmek ve sosyal dev- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1227 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları let anlayışını geliştirmek amacıyla bu merkezi kurmuştur. 2013 yılında kurulan merkezle iş talebinde bulunan bireylerin çalışacağı yeri görme- lerini sağlamaktadır. Günde beş mülakat yapılarak istihdam oranının arttırılması amaçlanmaktadır (http://www.esenyurt.bel.tr/ic2018). “İş’te Avantaj” isimli projede Esenyurt Belediyesi ve İŞKUR arasında imzalanan sözleşmeyle, ilçede yaşayan dezavantajlı kadınlara ilişkin “Hasta ve Yaşlı Bakım Elemanı” mesleki eğitimi sağlanmaktadır. (Esen- yurt Belediyesi, 2015, s.133). Ataşehir Belediyesi: Ataşehir Belediye Başkanlığı ile Ataşehir İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü arasında düzenlenen Meslek Edindirme Ve Sosyal Kültürel Kursları İşbirliği Protokolü dahilinde eğitimler verilmektedir. Bu protokolün amacı; çocukların, gençlerin, orta ve ileriki yaşlardaki vatandaşları bir meslek ve beceri sahibi yapmaktır. (Ataşehir Belediyesi Faaliyet Raporu, 2015, s.150). Başakşehir Belediyesi: İŞKUR ile imzalanan sözleşmeyle, İşkur Hizmet Merkezi’ne dönüştürülen belediye birimi bireylerin iş taleplerini alma, firmalardan gelen iş talepleri doğrultusunda istenen vasıflara uygun işçi bulma, yeni istihdam alanları açma gibi fonksiyonları yerine getirmekte- dir. Bu kapsamda bu birim 2013 yılında 180, 2015 yılında 321 kişi istih- dam etmiştir (Başakşehir Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013-2015, s.72-81). Tablo 4. İşkur Aracılığıyla Birime Başvuran Bireylerin Niteliksel Dağılımı (2015) İş Başvuruları Nitelik Durumu Yeni Başvuru Vasıfsız 157 Yeni Başvuru 273 Öğretmen 149 Belediyede iş istiyor 536 Muhasebe 81 İşe alınan 321 Temizlik-Çaycı 191 Yönlendirilen 410 Güvenlik-Bekçi 54 Ulaşılamıyor 25 Danışman 76 Olumsuz 28 Şoför 180 Yaş Aralıkları Mühendis 31 18-25 491 Tekstilci 43 26-35 516 Sekreter 47 36-45 366 Diğer 584 46 ve üzeri 220 Kaynak: (Başakşehir Belediyesi Faaliyet Raporu, 2015). 1228  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Beykoz Belediyesi: Yapılan çalışmalarla belediye işsizliği azaltmak ve vatandaşlarına meslek sahibi edindirmek için çeşitli sayılarda ve alan- larda kurslar vermiştir. Ayrıca 250 firmaya ziyaret düzenlemiştir. (Bey- koz Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.147). Tablo 5. Beykoz Belediyesi 2014-2016 Sayısal Verileri 2014 2015 2016 Firma Sayısı 1200 954 1500 İşe Yerleştirme Sayısı 1500 1188 1350 Kaynak: (Beykoz Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014-2016). İşsizliği azaltmak ve istihdamı arttırmak için Kariyer Merkezi aracılı- ğıyla; 100 ilçe sakinine Sosyal Medya Uzmanlığı kursu, 200 kişiye Çağrı Merkezi Elemanı kursu ve 1305 kişiye de Güvenlik Görevlisi kursu dü- zenlenmiştir. Eğitimini tamamlayan kursiyerlere sertifikaları verilmiştir (Beykoz Belediyesi Faaliyet Raporu,2014, s.221). Her belediyenin yaptığı çalışmalar arasında yer alan meslek edindirme kursları bu belediyede de aktif olarak bulunmaktadır. Toplumda dezavantajlı kesimlerden olan engelli bireylerin işe alımda doğru değerlendirilmesi, çalışma hayatı ve sosyal hayata katılmaları maksadıyla özel olarak uygulamalar yapılarak ve işverenlerle engelli bireyler bir araya getirilmiştir (Beykoz Belediyesi Faaliyet Raporu,2015, s.40). Beylikdüzü Belediyesi: Eleman ihtiyacı olan işverenler taleplerini Kari- yer Masası’na bildirmektedir. Buraya iş başvurusunda bulunan bireyle- rin mesleklerine ilişkin yönlendirmeleri yapılmaktadır. 2012 yılı içeri- sinde 2.402 vatandaşın iş başvurusu kaydedilmiş olup, bunlardan 317 birey mesleklerine uygun şekilde istihdam edilmiştir (Beylükdüzü Bele- diyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.60). 2013 yılı içerisinde 2.402 vatandaşın iş başvurusu alınmış olup, 2013 yılında BEYKAM’ a 3335 kişi başvur- muş, 6214 kişi işe yönlendirilmiş, 442 kişi de işe yerleştirilmiştir. (Beylik- düzü Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.62). Her ay ortalama 975 kadar iş arayanın başvuru yaptığı Kariyer Merkezi’nde haftanın 3 günü işve- renler ile iş arayanların bir araya getirildiği toplu görüşmeler ve seminer- ler düzenlenmiş, toplam 19.457 aktif iş arayan kaydına ulaşılmış olup OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1229 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları 2016 yılı bazında veriler şu şekilde gerçekleşmiştir: Yıllık 466 kişi istih- dam edilmiştir. Toplam başvuranların %7,6’sı işe yerleştirilmiştir (Bey- likdüzü Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.70). 2014 yılında yapılan İSKİF’te Türkiye’de tanınmış, uzman çoğu ko- nuşmacının katılımıyla seminer, panel ve oturumlar gerçekleştirilerek, fuara katılan kurumların işgücüne ilişkin istihdam politikaları konuşul- muştur. BEYKAM personeli fuarda danışan gençlere, vatandaşlara ve firmalara yönlendirme yapmıştır (Beylikdüzü Belediyesi Faaliyet Rapo- ru, 2014, s.75). Beylikdüzü Belediyesi sınırları içerisinde yaşayan kadınların ekono- mik ve sosyal hayata katılımlarını arttırıcı, kadınların her alanda olduğu gibi iş alanında da statüsünü güçlendirerek çalışmalarını sağlamayı amaçlayan Kadın İstihdamı ve Aile Birimi, 2015 yılında faaliyetlerine başlamıştır (Beylikdüzü Belediyesi Faaliyet Raporu, 2015, s.59). İş’te Destek projesi kapsamında gerçekleştirilen toplumsal cinsiyet farkındalığı konulu eğitim seminerleri, mahalle toplantıları ve BEYKAM ile ortak bir çalışma yürütülerek organize edilen eşleştirme toplantıları faaliyetlerinden 400 kadın ve 50 işletme yararlanmıştır. Proje süresince BEYKAM’a başvurarak istihdam edilen kadın sayısı 100’e ulaşmıştır (Beylikdüzü Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.66). İş arayanlar ile işgücü arayan iş yerlerini eşleştirecek, geniş kapsamlı, kullanımı son derece kolay, etkin ve hızlı bir portal tasarlanmıştır. İnter- net ortamında hizmet veren bu portalda; CV oluşturmak, işgücü ilanı vermek, bilgi güncellemek ve iş/işçi aramak daha pratik hale gelmiştir. Bu program, portal kullanıcısına raporlar hazırlayarak yol gösterici bir nitelik de sunmaktadır. (Beylikdüzü Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.71). Beyoğlu Belediyesi: BEYİM, sadece iş arayanlarla işverenler arasında aracı bir rol üstlenmemekte; aynı zamanda yerel yönetim sınırları içeri- sinde yaşayan, iş arayan, her yaştan insanın başvurabileceği bir eğitim ve kariyer danışmanlığı hizmeti olarak görülmektedir. 2015 yılında; bölge- de bulunan işyerleri ziyaret edilerek İstihdam Merkezi hakkında bilgi- lendirme yapılmış, farklı işkollarından 11237 adet işyeri ziyaret edilmiş- tir (Beyoğlu Belediyesi Faaliyet Raporu, 2015, s.40). 2016 yılı içerisinde; 12.212 vatandaşımızı çeşitli kurum/kuruluşlardaki işverenlere yönlen- 1230  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz dirmiş olup, bu yönlendirilen kişiler arasından 258 kişi verilen işi kabul etmiş ve istihdamı sağlanmıştır. (Beyoğlu Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.97). Beyoğlu Belediye Başkanlığı, Türkiye İsrafı Önleme Vakfı ve Beyoğlu Sosyal Market Vakfı tarafından oluşturulan ve Beyoğlu ilçesinde ikamet eden yoksul kadınların ailelerine gelir getiren faaliyette bulunabilmeleri için küçük miktarda, hiçbir teminata dayanmadan ve güvene dayalı ola- rak verilen sermaye ile ilgili olarak 2016 yılında 234 bayana toplam 515.150,58 mikro kredi verilmiştir (Beyoğlu Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.187). Çekmeköy Belediyesi: Sosyal dışlanmaya maruz kalmış bireylerin yete- neklerine uygun istihdam edilmeleri ve işsizlikle savaşmak maksadıyla oluşturulan İstihdam Masası bireylerin iş gücü ve emek isteği kayıtları alınmıştır (Çekmeköy Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.80). Tablo 6. Çekmeköy Belediyesi İŞKUR ve İstihdam Ofisi İstihdam Sayıları İstihdam Ofisi İŞKUR Hizmet Noktası 2012 143 364 2013 192 463 2014 344 821 2015 211 X 2016 249 X Kaynak: (Çekmeköy Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). Belediye, kendi sınırlarında ya da İSMEK, Halk Eğitim Merkezi vb. kurumlarla bir arada mesleki eğitim kursları hazırlanmıştır. Hobi ve mesleki eğitim kurslarına 2011 yılında 9.054, 2012yılında 14.004, 2013 yılında ise 12.255 kişi katılmıştır. Kurslar Kültür ve Sosyal İşler Müdür- lüğü organizatörlüğünde ve Belediyenin lojistik destekleri ile gerçekleş- tirilmektedir. 2013 yılı içerisinde 141 ayrı dalda toplamda 634 kurs ve- rilmiş ve bu kurslara 12.255 kursiyer katılmıştır (Çekmeköy Belediyesi, 2013, s.150). Eyüp Belediyesi: Eyüp Belediyesi’nin yapmış olduğu çalışmayla birlikte, yerel yönetim sınırları içindeki işsiz vatandaşlar için iş bulma girişimin- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1231 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları de bulunmakta; istihdam kapasitesini arttırmak üzere faaliyet ve projeler geliştirmektedir (Eyüp Belediyesi, 2014, s.237). Ayrıca ESKEP (Eyüp Sultan Kadın Emeği Projesi) kapsamında 210 ça- lışamayacak durumda olan kadın bireylerin el emeği ürünlerinin mağa- zada satışı gerçekleşmektedir. Bunun yanında eve işveren firmalar ile görüşüp, çalışamayacak durumda olan 20 kadının evde iş imkânı su- nulmaktadır (Eyüp Belediyesi, 2015, s.251). Bu birimin yapmış olduğu iş ve istihdam destek modelleri aşağıda yer almaktadır: “İş Başvuruları ve Özgeçmiş Oluşturma, İş Bulma Danışmanlığı, Mes- lek Edindirme Kursları, Hasta Bakım Kursu, Güvenlik Personeli Kursu, Hazırlık Kursları, KPSS, YGS, İş Arayan ve İşveren Buluşturmaları, SMS ve Telefon ile Bildirim, Toplu Mülakat, İŞKUR İrtibat, İşveren İrtibat (Eyüp Belediyesi, 2016, s.98). Fatih Belediyesi: Engellilerin çalışma yaşamına ve toplumsal hayata net ve etkin bir şekilde adapte olmalarını sağlamak amacıyla Halk Eğitim Merkezi ile ortak yürütülen Engelliler İş Atölyesi kursları, 10 dalda 2012’de eğitime başlamıştır ve 54 kişi kaydolmuştur (Fatih Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.291). İş arayan, çevresinde kendisini yönlendirecek kimseye sahip olma- yan, etkin bir özgeçmiş hazırlamasını bilmeyen, işsiz vatandaşları des- teklemek ve istihdam etmek amacıyla kurulmuş olan Kariyer Masasının faaliyet sayıları aşağıdaki tabloda yer almaktadır: (Fatih Belediyesi Faa- liyet Raporu, 2012, s.295). Tablo 7. Kariyer Merkezi Sayısal Dağılım Tablosu 2012 2013 2014 2015 2016 Başvuru 2475 2363 X 1403 1690 İş Alınan 500 286 X 270 252 Kaynak: (Fatih Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). Fatih Belediyesi El Sanatları ve Meslek Edindirme Kursları, bireylerin öğrenim gereksinimini karşılamak maksadıyla 7 eğitim bölümünde, 16 ana dal, 48 farklı dalda, 38 usta eğiticiyle hizmet sağlamaktadır. Fatih Belediyesi sınırları içinde bulunan bireyin katılabileceği kurslar, katılım- 1232  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz cılara meslek edindirmeyle beraber hobilerin geliştirilmesiyle rehabili- tasyon sağlamaktadır (Fatih Belediyesi, 2015, s.306-307). Gaziosmanpaşa Belediyesi: Belediyenin, lise son sınıf öğrencilerine iliş- kin, okul sonrası çalışma yaşamlarına sağlıklı yön verebilmeleri ve kari- yerlerini yapılandırmada yardımcı olacak bilgilerin paylaşıldığı eğitimler yapılarak bütün lise son sınıf öğrencilerine ulaşıldığı sonucuna ulaşılmış- tır (Gaziosmanpaşa Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.51). Burada sos- yal hizmetin biraz daha eğitici rolü üzerinde durulmuştur. Bireyler eğiti- lerek iş hayatına alıştırılmakta ve istihdam odaklı sosyal hizmet uygu- lamaları yerini bulmaktadır. Belediye tarafından açılan Kadın Koordinasyon Merkezi, kadınların mesleki ve hobi eğitimlerinde kendilerini geliştirmesi maksadıyla hazır- lanan kursların ardından açılan bir kurs merkezi olmuştur (Gaziosman- paşa Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.50). Gopkent istihdam projesi gopkent.com sitesinden ilçe sınırlarında ka- yıtlı olan işyerlerinin bulunduğu, iş arayanların özgeçmişlerini paylaşa- bileceği ve iki tarafın iletişime geçmesine olanak sağlayan bir projedir. (Gaziosmanpaşa Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.59). Güngören Belediyesi: Belediyelerin istihdam sorununu çözmek veya azaltmak adına yaptığı çalışmalar arasında bulunan kariyer merkezi, istihdam merkezi gibi çalışmaların bir örneğinin Güngören Belediye- si’nde yer aldığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu merkezin istihdam sayıları aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 8. Güngören Belediyesi Kariyer Merkezi İstihdam Sayıları 2012 2013 2014 2015 2016 868 633 315 x x Kaynak: (Güngören Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). Kadıköy Belediyesi: İŞKUR hizmet noktası, İŞKUR aracılığıyla bireylerin istihdam sorununu çözmek amaçlı oluşturulmuştur. Bu hizmet noktası aşağıdaki faaliyetleri yapmaktadır; OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1233 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları  İş arayışındaki bireyleri kaydetmek ve revize etme, iş arayanın yapısına uygun işleri ortaya çıkarmak ve İşsizlik Sigortası başvuru dilek- çesini kaydetmek,  Özel sektördeki işverenin isteklerini işlemek ve sonuca vardır- mak (Kadıköy Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.116). Tablo 9. Kadıköy Belediyesi Engelli İstihdam ve Kariyer Merkezi Sayıları 2012 2013 2014 2015 Kayıt yaptıran birey sayısı 201 190 189 97 İstihdam Edilen Birey Sayısı 154 129 62 81 Kaynak: (Kadıköy Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). İşitme engellilerin kaliteli istihdama ulaşımını sağlamak maksadıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve AB’nin desteklediği «Dezavan- tajlı Kişilerin Sosyal Entegrasyonu ile İstihdam Edilebilirliklerinin Geliş- tirilmesi» Hibe Programı’na başvuru gerçekleştirilmiştir (Kadıköy Bele- diyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.184). 19 Ekim 2015 tarihinde KEİG Plat- formunun düzenlemiş olduğu “Özel İstihdam Büroları ve Geçici İş İliş- kisinin Kadın İstihdamına Etkileri”ne yönelik düzenlenen toplantıya katılım sağlanmıştır (Kadıköy Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.78). Kartal Belediyesi: Meslek Edindirme ve Eğitim Kursları, İstanbul bünye- sinde bulunan belediyelerin genelinde verilen eğitimleri kapsamaktadır. Bu eğitimler içinde giyim-dikiş, aşçı yardımcısı, makine nakışı, iğne oya- sı, ev tekstili ve diğer eğitimleri kapsamaktadır. Eğitimlere ilişkin sayısal bilgiler aşağıdaki tabloda yer almaktadır: Tablo 10. Kartal Meslek Edindirme Kursları Sayısal Dağılımı 2012 2014 2015 2016 1910 1000 625 709 Kaynak: (Kartal Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). Belediye-İŞKUR işbirliğiyle 2010’da ortaklaşa açılan masa, iş arayan- ları kaydetmekte ve kayıtları revize etmekte, iş talep edenlerin niteliğine uygun işler aranmakta, iş başvuruları alınmakta ve başvuruların takibi yapılmaktadır (Kartal Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.148). 1234  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz İşçi personele yönelik toplu çalışma sözleşmesi sendika üyelerinin sosyal, maddi ve kültürel seviyelerini arttırmaya, çalışanların insani say- gısına yakışır ve çağın ihtiyaçlarına uyumlu yaşayış seviyesine erişmeleri için kabul edilebilir ücret almalarını, işyerlerinde sosyal güvenliğin, iş ve işçi sağlığı için lazım olan düzenlemelerin yapılmasını amaç edinmekte- dir. Bu kapsamda 01.03.2012 tarihinde belediye ile Disk Genel-İş arasın- da işçi personele yönelik toplu iş sözleşmesi imzalanmıştır (Kartal Bele- diyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.138). İstanbul Kalkınma Ajansı Çocukların ve Gençlerin Girişimcilik, Beceri ve Geleceklerini Destekleme Mali Destek Programı kapsamında, HABİ- TAT ile mesleki ve bilgilendirici eğitimlerin düzenlenmesi konusunda işbirliği içerisinde, 8 Mayıs 2012 tarihinde başvurusu yapılan “Kartal Gençlik Kariyer Merkezi Projesi”, İSTKA tarafından desteklenmiştir (Kartal Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.148). Belediye, ve S.S. Kartal Kadın Kooperatifi işbirliği ile 2010’dan beri faaliyetini gösteren bu proje, 2015 yılında dar gelirli kadınların ekonomik hayata katılımları arttırılarak girişimcilikleri desteklenmektedir. Hafta- nın dört günü Hamam Sokak adlı mekânda pazarlar oluşturulmaktadır. 2015’te 61 kadın pazardan faydalanmıştır (Kartal Belediyesi Faaliyet Raporu, 2015, s.97). Küçükçekmece Belediyesi: İŞKUR ve Küçükçekmece Belediyesi arasında 22.03.2010 tarihinde yapılan “İŞKUR Hizmetlerinin Sunumuna İlişkin Protokol” içeriğinde iş arayışında olan ve işverenlerden alınan bilgilerin müdürlükte bulunan personellere verilen sorumlulukla İŞKUR hizmetle- ri verilmektedir. Bu hizmetler; “İş arayanları kaydetmek ve revize etmek, iş arayanın özelliklerine göre sorgulama yapmak, başvuru almak ve ta- kip etmek, İşsizlik Sigortası başvuru dilekçesini kaydetmek, işe uyum programlarına başvurmak ve takip etmek, işverenin talebini almak ve sonuçlandırmaktır” (Küçükçekmece Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.274). İstihdam ve Kariyer Merkezi, İŞKUR’la beraber programladığı ve uy- guladığı İMEP (İstihdam için Meslek Edindirme Projesi) kapsamında yapılan kurslarla, katılan kursiyerlere farklı alanlarda eğitimler verilerek mutlak iş gücüne kalite kazandırılmasının hedeflendiği projelerde önem- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1235 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları li konumda bulunmaktadır (Küçükçekmece Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.271). Pendik Belediyesi: Pendik Belediyesi, İstanbul ili içinde bulunan beledi- yelerde olduğu gibi sosyal hizmetin istihdam odaklı uygulamalarını geliştirmek adına faaliyette bulunmuştur. Bu faaliyetler aşağıda yer al- maktadır. Tablo 11. Pendik Belediyesi’nin Faaliyetleri Faaliyet İsmi Engelli bireylere yönelik mesleki eğitim kurslarının düzenlenmesi, Kadın vatandaşları meslek edinmelerini sağlayacak eğitimlere yönlendirerek çalış- ma olanakları sunulması, Avrupa Birliği Hayat boyu Öğrenme (Leonardo da Vinci Yenilik Transferi) Programı içerisinde yürütülen 256.385,30 € bütçeli "Çalışan Gençlerin Mesleki ve Sosyal Entegrasyonu (Comprehensive Program for Socialand Vocational Integration of YoungWorkers)” projesi tamamlanmıştır. Avrupa Birliği Hayat boyu Öğrenme (Leonardo Da Vinci Yenilik Transferi) prog- ramı kapsamında yürütülen 366.891,00 € bütçeli "Üniversite Mezunu Bayan Stajyer Yetiştirme (GET Mobile)” Projesi tamamlanmıştır. Gedik Üniversitesi yönetim kadrosu organizatörlüğünde yapılan “Üniversite Sana- yi İşbirliği: Ortak Girişim Ortak Gelecek” adlı projeye dâhil olunmuştur. Kaynak: (Pendik Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). Sarıyer Belediyesi: Sarıyer Belediyesi, sosyal hizmet odaklı istihdam çalışmalarına kendi birimlerince bir program yapmamış olup; İŞKUR faaliyetleri ile çalışmalarına devam etmektedir. Bu sayede yerel sınırlar içindeki halkın sorunlarına çözüm bulmaya çalışmışlardır. Tablo 12. İŞKUR aracılığıyla İstihdam Edilen Bireylerin Sayısı 2012 2013 2014 2015 2016 1360 161 257 291 1203 Kaynak: (Sarıyer Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). 2012 yılı nisan ayında faaliyete başlayan Sarıyer Mikro kredi Merkezi imkânları kısıtlı olan kadınlara kredi imkânı sağlamıştır. Kurulduğu günden beri 1.200’den fazla kadına kredi imkânı sağlayan merkez yıl içerisinde 179 girişimci kadına kredi kullandırarak hem ekonomiye hem 1236  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz de aile bütçelerine katkıda bulunmaları sağlamıştır. 2015 yılında Marma- ra Bölgesi’nin en hızlı gelişen Mikro kredi Merkezi seçilen Sarıyer Şube- si, 2016 yılında da herhangi bir fon desteği olmaksızın kendi fonunu dağıtabilen, kendi masraflarını çıkardıktan sonra, kâra geçen şube ko- numunu devam ettirmiştir (Sarıyer Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.177). Silivri Belediyesi: Kariyer ve İstihdam Ofisi, yerel yönetim sınırları için- de bulunan bireylerin istihdam sorununu çözmek adına belediye tara- fından oluşturulmuş ofistir. Bu ofiste bireylerin iş başvuruları alınıp, firmalarla iletişim kurulmaktadır. 2010’dan beri faaliyet gösteren bu nok- ta, kariyer ve istihdam ofisi gibi İŞKUR aracılığıyla eğitim sağlamak, bireyleri istihdam etmek amaçlı olarak açılmıştır. Bu uygulamada iş bu- lamayan Roman vatandaşların sosyal yararı sağlanırken bölgeye çevresel yarar da sağlanmıştır (Silivri Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.89). İşverenlerin istekleriyle iş sahibi olmayan bireyler ve çalışanları ilgi- lendiren mesleki eğitimlerle vatandaşların istihdam sorununa çözüm bulmaya çalışmıştır. Verilen eğitimler; “Alüminyum Doğramacı, Tekstil Dikiş Operatörü, Zihinsel Engelli ve Yaşlı Bakıcısı, Mekanik Bakım Ona- rımcı, Girişimcilik, Tekstil Ütücü vb. eğitimlerdir (Silivri Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.89). Aydın Üniversitesi, Kadir Has Üniversitesi, İŞKUR, KOSGEB, SGK ve bölgedeki elli firmanın stantlarının olduğu ve konferanslar verilerek iş arayanlarla iş sahiplerinin bir araya gelmesi sağlanmıştır (Silivri Beledi- yesi Faaliyet Raporu, 2012, s.89). Tablo 13. Hizmetlerin Sayısal Dağılımı 2012 2013 2014 2015 2016 Kariyer İstihdam Ofisi 2048 1336 1252 1027 1703 İŞKUR Hizmet Noktası 2087 1564 2257 3600 5900 Toplum Yararına Çalışma 50 50 50 50 50 Programı Meslek Eğitimleri 423 149 --- 640 516 Kaynak: (Silivri Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1237 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları Sultangazi Belediyesi: İstanbul Kalkınma Ajansı’nın 2010 Yılı Mali Des- tek Programlarından “Sosyal İçerme ve Toplumsal Bütünleşme Küçük Ölçekli Altyapı Mali Destek Programı’na başvurulan “Yaşlılara Bakım, İstihdama Katılım” Projesi” kapsamında parasal hibe alınmış, belediye öncülüğünde ilçede 01.07.2011-30.06.2012 tarihleri arasında yürütülmüş- tür (Sultangazi Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.180). Projeyle ilçede yaşayan 15–40 yaşlarda en az ilkokul mezunu 120 işsiz kadın/erkek, yaşlı-hasta bakımına ilişkin 90 saati teorik 40 saati uygula- malı olmakla birlikte 130’ar saatlik eğitim görmüşlerdir. Eğitimlerin bi- timinde başarılı olan 115 katılımcı “Bakım Elemanı” sertifikası almıştır. 28 Haziran 2012’de 150 kişilik sertifika töreni yapılmış, katılımcılara ser- tifikaları verilmiştir (Sultangazi Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.190). Sultangazi Belediyesi’nin İlçe Halk Eğitim Müdürlüğüyle ortaklaşa yapılan meslek edindirme kursları; meslek sahibi olmayanlar için yön- lendirici bir çalışma olmuştur. Cumhuriyet ve 75. Yıl Bilgi Evleri ile 50.Yıl Kültür Merkezi’nde yapılan meslek edindirme kurslarında 2013 senesinde 339 kurs verilerek, 7. 927 kişi meslek sahibi olmuştur. Kurs- larda Milli Eğitim Bakanlığı sertifikalı bilgisayar kullanımı, el sanatları, giyim, ev mefruşatı, aşçılık, muhasebe, makine nakışı, modelistlik, oku- ma yazma, kuaförlük ve çoğu alanda eğitimler verilmiştir (Sultangazi Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.180). 14-18 yaş arasında denetimli serbestlik ile serbest kalmış mahkûmlara yönelik İstanbul Denetimli Serbestlik Müdürlüğü işbirliği ile gerçekleşti- rilmesi planlanan Çam’ da Hayat Var adlı proje ilgili İSTKA (İstanbul Kalkınma Ajansı)’ dan 465.000,00 TL destek alınmıştır. Proje devam et- mektedir (Sultangazi Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.71). Sultanbeyli Belediyesi: İŞKUR hizmetlerini talep eden, iş arayanları kaydetmek ve güncellemek, özelliklerine uygun işleri aramak, iş başvu- rusunu almak, işsizlik sigortası başvurusu kaydetmek, işe uyum prog- ramlarına başvurmak ve takip etmek isteyen 156’sı ilçe dışı olmak üzere toplam 2700 vatandaşına hizmet sunmuştur (Sultanbeyli Belediyesi, 2012, s.151). 2015 Mart ayında faaliyetine başlayan Kariyer Merkezi, 4200 iş arayan müracaatı almış ve bunlardan %60-65 yönlendirme yapmak suretiyle iş 1238  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz bulmuştur. Kariyer merkezinde iki personel çalışmaktadır (Sultanbeyli Belediyesi, 2015, s.167). Bu projenin amacı, ülkemize yerleşmiş eğitim, dil ve sosyoekonomik açıdan sorunlar yaşayan mülteci yetişkin kadınların sosyal hayata ka- zandırılması ve verimli bireyler olarak iş gücü piyasası içerisinde kalma- sını sağlamaktır. Bu projenin hayata geçmesiyle birlikte Suriyeli kadınlar hayat mücadelesinde kendi ayakları üzerinde duracak, eve ekmek geti- rebilme gücünü bulmuş olacaklardır (http://www.togemder.org.tr- /bir...,2018). Tuzla Belediyesi: Yerel yönetim sınırları içindeki halkın istihdam soru- nuna çözüm bulmak amacıyla geliştirilen birim şu faaliyetleri yürütmek- tedir: iş arayışındaki bireyleri kaydetmek ve revize etmek, iş arayanın yapısına uygun işleri aratmak, İşsizlik Sigortası başvuru talep dilekçesini kaydetmek, mesleki eğitim kurslarına başvurmak ve süreci izlemek, özel sektördeki işverenin isteklerini listelemek ve sonuçlandırmak, hak edişi- ne göre şirket firma unvanı, adresi, telefon bilgilerini bir klasörde topla- mak vb. şeklindedir (Tuzla Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.101). Bu proje ile 2012 yılında 4035, 2014 yılında Tuzla İstihdamın İyileşmesini Sağlama Projesi kapsamında 165, 2015 yılında 3576, 2016 yılında ise aynı proje kapsamında 110 kişi istihdam edilmiştir. Tuzla Belediyesi ve İstanbul Kalkınma Ajansı işbirliğiyle Anne Çocuk Eğitim Modeli ile Kadın İstihdam ve Kariyer Merkezi’ni faaliyete gerçek- leştirilmiştir. Projede 18-40 yaşlarında çocuğu olan annelere yönelik mes- leki eğitimler, idareci geliştirme programı, kariyer gelişim eğitimleri ve işe geçiş eğitim seminerleri verilmiştir (Tuzla Belediyesi Faaliyet Raporu, 2016, s.148). Ümraniye Belediyesi: Ümraniye Belediyesi Meslek Edindirme Kursla- rında 18 yaşından büyük kadınlara eğitim verilmektedir. Kültür mer- kezlerinde verilen bu eğitimler; ahşap, bilgisayar, çocuk gelişimi eğitimi ve psikolojisi gibi mesleki içerikli eğitimlerden oluşmaktadır ve 23 branş- tan oluşmaktadır (Ümraniye Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012, s.178). Ümraniye Belediyesi’nin bir farklı programı olan ve Türkiye İş Ku- rumu ile birlikte yürütülen ve talep odaklı işlemlerle vatandaşın işsizlik sorununa çözüm bulmaktadır. Ayrıca vatandaşları gerekli mesleki eği- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1239 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları timlere yönlendirerek iş bulmasına da yardımcı olmaktadır. Burada sos- yal hizmetin aracılık rolü devreye girmektedir (Ümraniye Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.180). Sosyal yardım projeleri kapsamında belediyenin yapmış olduğu pro- jeler içinde yer alan bu proje, çocuklarına hem annelik hem de babalık yapan veya eşi çalışamayacak durumda olduğu için geçim mücadelesi veren kadınların kendi ürettikleri ürünleri satmasını amaçlayan bir pro- jedir. Bu proje 2013 yılında itibaren yürürlüktedir (Ümraniye Belediyesi Faaliyet Raporu, 2013, s.189). Proje, belediye tarafından sosyal yardım projeleri kapsamında yapıl- mış olup, İŞKUR ile birlikte yürütülmektedir. Projenin hedef kitlesi Ha- nımeli Çarşısı projesi ile aynıdır. Kursiyerler 6 aylık bir eğitim ve uygu- lama ile sertifika almaktadır. Böylece istihdamı sağlanmakta ve onlara yaratıcı bir iş imkânı oluşturulmaktadır (Ümraniye Belediyesi Faaliyet Raporu, 2014, s.198). Tablo 14. Projelerle İstihdam Edilen veya Yararlanan Bireylerin Sayısal Dağılımı 2012 2013 2014 2015 2016 İstihdam 1606 2058 4137 9481 --- Bürosu Meslek 1088 1095 1225 1061 1189 Edindirme Kursları Hanımeli --- 17 dükkân- 16 dükkân- 10 dükkân- 16 dükkân- Projesi 75 pazar 247 pazar 144 pazar 245 pazar Hanımşef --- --- 24 kişiye -- -- Projesi sertifika Kaynak: (Ümraniye Belediyesi Faaliyet Raporu, 2012-2016). Sonuç ve Öneriler Yapılan literatür taraması ve incelemeler sonucunda belediyelerin istih- dam odaklı sosyal hizmet uygulamalarına bakıldığında; İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yapmış olduğu çalışmalarda en- gelli, işsiz genç vb. durumlarda olanlara yönelik istihdam çalışmalarının olduğu görülmektedir. Belediyenin en önemli çalışmaları arasında yer alan İSMEK mesleki kurs adına potansiyel olarak bulunmaktadır. Her yıl 1240  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz ortalama 200.000’in üstünde bireye kurs imkanı sağlanmaktadır. Bir ül- kenin istihdam yönünden gelişmesi adına kurs potansiyeli olarak önemli bir sayı olarak görülmektedir. Buna ilaveten İSMEK projesiyle birlikte mahkumlara, engelli bireylere, psikiyatrik sorunları olan bireylere ve huzurevlerine verilen mesleki eğitim kursları ilçe belediyelerin mahkum, psikiyatrik sorunu olan bireylere yönelik olarak eksik kaldıkları alanları kapatmaktadır. İlçe belediyelerin çalışmalarında dikkat çeken proje ve çalışmalar ile benzer yönler bulunmaktadır. Arnavutköy Belediyesi’nin çalışmalarında 64 engelli bireyin iş sahibi olması, Bağcılar’da 160 kadının kendi işini yapması, Avcılar Belediyesi’nin 11 farklı dalda meslek kursu vermesi çoğu ilçe belediyesinde ortak çalışmalar ve sayılar olarak görülmektedir. Fakat Üsküdar Belediyesi’nin Kariyer.net ile protokol anlaşması yapma- sı, Değer Sensin projesi ile madde bağımlısı gençlere iş imkanı sağlaması ve 7698 kişi ile büyük oranda istihdam sağlaması; Bahçelievler Belediye- si’nin “Çıraklık Eğitimi” adı altında mesleki kurslar vermesi; Beşiktaş Belediyesi’nin Rotary Kulubü ile anlaşma yapması; Gaziosmanpaşa Be- lediyesi’nin gopkent.com adlı siteyle iş ilanlarının takip edilmesini sağ- laması; Sarıyer Belediyesi’nin “Mikro Kredi Uygulaması” ve Sultangazi Belediyesi’nin “Çam’da Hayat Var” projesiyle serbest kalmış mahkumla- ra istihdam sağlaması sosyal hizmetin istihdam odaklı bakış açısından önemli ve diğer belediyelerden ayıran projeler arasında yer almaktadır. İlçe belediyelerin çalışmalarına bakıldığında genel olarak belirli alan- lara odaklanılmasına karşın eksik bulunan alanlar bulunmaktadır. Genel olarak belediyelerin yılda 200 ve üstü sayıda istihdam olanağı sağlaya- bildiği görülmektedir. Buna ek olarak her belediyenin bir kariyer merke- zinin bulunması olumlu bir durumdur. Belediyelerin yapmış olduğu çalışmalarda genel olarak kadın ve gençlere yönelik olarak çalışmalar bulunmasına karşın eksik alanlar bulunmaktadır. Belediyelerin işe yön- lendirme çalışmalarının sayıca fazla olmasına karşın istihdam sayılarının az olması olumsuz bir durumdur. Genel olarak bu hizmetlerle beraber yerel yönetimlerin kalkındırılması amaçlanmış ve o bölge sınırları içinde bulunan halkın maddi ihtiyaçlarının karşılanması hedeflenmiştir. Yapı- lan bu hizmetler yerel yönetim sınırları içindeki halkın ihtiyaçlarını kar- şılamada yeterli fakat sayıca arttırılmalıdır. Bu hizmetler bireylere yeni iş kapılarıyla mikro düzeyde bireye, makro düzeyde ise devlet ve topluma OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1241 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları fayda sağlayarak çeşitli faaliyet kollarında hizmet etme gibi bir anlam taşımaktadır. Genel olarak belirli kitlelerin hedef alındığı; bu kitlelerin kadın, genç bireyler gibi aktif istihdam politikalarına katılabilecek kişilerden oluştu- ğu ve ayrıca engelli bireylerin sosyal entegrasyonunu sağlamak adına çalışmalar yapıldığı görülmektedir. Fakat yerel yönetim sınırları içinde bulunan ve sosyo-ekonomik yoksunluk içinde olan hüküm giymiş birey- lere yönelik istihdam odaklı bir sosyal hizmet uygulamasının bulunma- dığı görülmektedir. İstanbul sınırları içinde bulunan belediyelerin istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaları belediyeler arasında farklılık göstermektedir. Her belediyenin sosyal hizmet uygulamalarını bütüncül bir şekilde uygula- ması açısından istihdam alanında uzman bireyler tarafından belediyelere oryantasyon programları uygulanmalıdır. Belediyeler yönetmelikleri ve yönergeleri gereğince hareket etmesi açısından belediyelerin yönetmelik ve yönergelerinin düzenlenmesi adı- na politika yapıcı ve uygulayıcıları arasında toplantılar yapılıp yönerge- ler ve yönetmeliklerde düzenlemelere gidilmelidir. Sosyal belediyecilik gereği yapılan çalışmalar içinde bulunan istih- dam odaklı sosyal hizmet uygulamaları Adalar ve Bakırköy Belediye- si’nde yeteri düzeyde bulunmamaktadır. Bu belediyelerin faaliyet rapor- ları ve web siteleri incelendiğinde bu uygulamalara karşılaşılamadığın- dan belediyelerle birebir görüşmelerin yapılması yerinde olacaktır. Belediyelerin yapacağı çalışmaların koordinasyon ve eşgüdümünün maksimum düzeyde olması için sosyal yardım hizmetleri müdürlüğü veya sosyal yardım müdürlüğünde sosyal hizmet uzmanlarının istihdam edilmesi gerekmektedir. Sosyal belediyecilik anlayışı içinde olan belediyelerin çalışmalarına bakıldığında engelli bireylere yönelik yapılan istihdam uygulamalarında eğitebilir-öğretilebilir nitelikte olan bireylere yönelik çalışmaların olduğu görülmektedir. Fakat engelli bireylerin her birinin toplum içinde bir bi- rey olduklarını hissetmeleri adına çalışmaların yapılması gerekmektedir. Engelli bireylere yönelik yapılacak olan kümülatif içerikli etkinliklerle eğitilebilir-öğretilebilir nitelikte olmayan bireylerin de çalışma hayatına katılmaları için eğitimleri yapılabilmektedir. Bu eğitimlerin uzmanlarıyla iletişim adına belediyelerin iletişime geçmesi gerekmektedir. 1242  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Ülkemizde son zamanlarda sayıları artan göçmen bireylere yönelik çalışma izinleri olmamasından dolayı yerel yönetimler tarafından verilen istihdam odaklı sosyal hizmet uygulamaları bulunmamaktadır veya sayıları çok azdır. Bu yüzdendir ki sosyal belediyecilik anlayışında olan belediyelerin çeşitli STÖ aracılığıyla eşgüdümsel bir biçimde proje yap- maları gerekmektedir. Yerel yönetimlerin merkezi yönetime karşı sorumluluğu düşünüldü- ğünde yerel yönetimlere verilen eğitimlerin yanı sıra merkezi yönetimin de bu konuda bilinçlenmesi adına sosyal hizmetin istihdam odaklı uygu- lamaların da olduğunu anlatacak uzmanların eğitimler vermesi gerek- mektedir. Merkez idarede çalışan personele verilen eğitimler yerel yöne- tim uygulamalarının daha da çeşitlenmesine ve daha faydalı olmasına katkı sağlayacaktır. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1243 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları EXTENDED ABSTRACT Employment-Focused Social Work Practices of Municipalities * Umut Solmaz İstanbul Gelişim University Local government is a legal entity that works to meet the common needs of the public. In this structure, the social, cultural, material and spiritual needs of the people especially in our country, is intended to meet a ho- listic approach. It is seen that local governments are trying to serve in a holistic social work approach. Although the studies that municipalities have focused on employment in terms of social municipality in a certain level. These studies have not reached the maximum level. At this point, unemployment and employment problems still remain in various dist- ricts or municipal boundaries. Municipalities do not have a supply- oriented study while conducting employment studies in line with de- mand. The aim of employment-oriented social work studies of municipa- lities is making a contribute to employment areas to meet job seekers and employers to increase employability through job trainings. The purpose of this study is to provide information about advantages and disadvan- tages of employment-oriented social work practices of 37 different muni- cipalities in Istanbul by using document scanning method that used for data collection technique from existing records and documents in acti- vity reports. Municipalities generally make directed to disadvantaged groups practices within the framework of social municipality understan- ding. In this context, this paper is focused on the employment projects and practices of approximately 37 district municipalities. Before the examination of 37 municipalities, the starting point is determined to Is- tanbul Metropolitan Municipality. The principle of subsidiarity was im- portant in the emergence of the concept of decentralization which is im- portant in the system where local governments are in practice. Local governments are constitutional organizations which is established within 1244  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz the framework of law to meet the common and local needs of individuals in communities of different sizes within borders. The concept of social municipality is a model where municipalities do not only have responsi- bilities, but also social municipality is a policy that strengthens the social functions of municipalities and enhances the effectiveness of life in mu- nicipalities. Since the 1990s, municipalities have started to make service- centered social policy efforts to meet the growing population needs, edu- cation and culture levels as a urban social services goal. In the past, so- cial assistance in the form of hot meals and dresses to poor, orphan, di- sabled and elderly individuals has increased after 1990s by municipal institutions in terms of content. It is observed that there are employment activities of Istanbul Metropolitan Municipality, disabled and unemplo- yed young people. One of the most important project of the municipality is the ISMEK vocational course which has a higher number of courses potential for the development of a country in terms of employment. In addition, vocational training courses in ISMEK project offered to priso- ners, disabled people, people with psychiatric problems and people in nursing homes. In the work of Arnavutköy Municipality, it is seen that 64 disabled individuals have a job, 160 women in Bağcılar do their own job and Avcılar Municipality gives vocational courses in 11 different branches and most of them are seen as joint studies and numbers in the district municipality. But the Üsküdar Bele-diyesi has signed a protocol with Kariyer.net, providing the job opportunities for substance addicts with young people and providing employment with 7698 people. Bahçe- lievler Municipality ”Apprenticeship Training’ to give vocational cour- ses; Beşiktaş Municipality has signed a contract with Rotary Club; Gazi- osmanpaşa Municipality provides job tracking with gopkent.com websi- te; The ır Micro Loan Application diğer by the Sari- can Municipality and the Sultangazi Municipality's Hayat Life in the Pine mahk project are among the projects that differentiate the social services from the emp- loyment-oriented point of view and distinguish it from other municipali- ties. There are similar aspects within the projects are needed to draw at- tention in the studies of the district municipalities. After this study examination, we should make a advice list such as ; in order to act in accordance with the regulations and guidelines of municipalities, mee- OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1245 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları tings should be held between policy makers and practitioners and regu- lations and regulations should be made if there is a need, to ensure the coordination of the studies to be carried out by the municipalities, social workers should be employed in the social welfare office, They can be trained to participate in working life with cumulative content activities for people with disabilities. According to data from 37 different munici- palities employment-oriented social service practices given by local go- vernments is not enough especially permission of employment for mig- rant. For this reason, municipalities with a social understanding of muni- cipalities need to increase the projects in a coordinated manner through various non-governmental organizations (NGOs). Kaynakça/References Arnavutköy Belediyesi, Haberler. 19.05.2018 tarihinde http://www.arnavutkoy.bel.tr/icerik/199/6108/ayem-ve-asyam- yeni-binasinda.aspx adresinden alınmıştır. Arnavutköy Belediyesi, Haberler. 19.05.2018 tarihinde http://www.arnavutkoy.bel.tr/icerik/143/6107/abim-is- basinda.aspx adresinden alınmıştır. Artan, T. (2011). Yeni yerel yönetim yapılanmasında sosyal hizmetler: İstanbul Örneği. (Doktora Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından eri- şildi (Erişim No: 291492). Ataşehir Belediyesi. (2013). Faaliyet raporu. Ataşehir Belediyesi web site- sinden erişilen adres: https://www.atasehir.bel.tr/faaliyet- raporlari Ataşehir Belediyesi. (2015). Faaliyet raporu. Ataşehir Belediyesi web site- sinden erişilen adres: https://www.atasehir.bel.tr/faaliyet- raporlari Bağcılar Belediyesi, Haberler. 19.05.2018 tarihinde http://www.bagcilar.bel.tr/icerik/174/7768/kursa-katildilar- meslek-sahibi-oldular.aspx adresinden alınmıştır. Başakşehir Belediyesi. (2013). Faaliyet raporu. Başakşehir Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://basaksehir.bel.tr/icerik/2271/- faaliyet-raporlari?open=0?open=681 1246  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Başakşehir Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Başakşehir Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://basaksehir.bel.tr/icerik/2271- /faaliyet-raporlari?open=0?open=681 Başakşehir Belediyesi. (2016). Başakşehir Belediyesi web sitesinden erişi- len adres: http://basaksehir.bel.tr/icerik/2271/faaliyet-raporlari?- open=0?open=681 Bayrampaşa Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. Bayrampaşa Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.bayrampasa.bel.tr/- icerik.asp?is=270q1347q10q1270q1116q10q12q1hadq1qpis Bayrampaşa Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Bayrampaşa Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.bayrampasa.bel.tr/- icerik.asp?is=270q1347q10q1270q1116q10q12q1hadq1qpis Bayrampaşa Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Bayrampaşa Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.bayrampasa.bel.tr/- icerik.asp?is=270q1347q10q1270q1116q10q12q1hadq1qpis Beki, A. (2008). Türkiye’de sosyal belediyecilik uygulamaları(Ümraniye Beledi- yesi Örneği). (Doktora Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Erişim No: 253670). Bengli, V. (2013). Yerel Yönetim Ombudsmanı ve Türkiye’de Uygulanabilirli- ği. (Yüksek Lisans Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından eri- şildi (Erişim No: 336248). Beşiktaş Belediyesi, Haberler. 11.05.2018 tarihinde http://besiktas.bel.tr/- Sayfa/7560/rotary-ile-meslek-edindirme-isbirligi adresinden alınmıştır. Beykoz Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Beykoz Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.beykoz.bel.tr/dokumanlar- /raporlar Beykoz Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Beykoz Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.beykoz.bel.tr/dokumanlar/- raporlar Beykoz Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Beykoz Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.beykoz.bel.tr/dokumanlar/- raporlar Beykoz Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Beykoz Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.beykoz.bel.tr/dokumanlar/- raporlar OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1247 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları Beylikdüzü Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. Beylikdüzü Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.beylikduzu.istanbul- /icerik/stratejik-plan-ve-raporlar Beylikdüzü Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Beylikdüzü Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.beylikduzu.istanbul- /icerik/stratejik-plan-ve-raporlar Beylikdüzü Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Beylikdüzü Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.beylikduzu.istanbul- /icerik/stratejik-plan-ve-raporlar Beylikdüzü Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. (Beylikdüzü Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.beylikduzu.istanbul- /icerik/stratejik-plan-ve-raporlar Beylikdüzü Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Beylikdüzü Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.beylikduzu.istanbul- /icerik/stratejik-plan-ve-raporlar Beyoğlu Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Beyoğlu Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.beyoglu.bel.tr/beyoglu- belediyesi/detay/2017-Yili-faaliyet-Raporu/362/6719/0 Beyoğlu Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Beyoğlu Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.beyoglu.bel.tr/beyoglu- belediyesi/detay/2017-Yili-faaliyet-Raporu/362/6719/0 Bulut, S. (2010). Türkiye’de Aktif İstihdam Politikası Aracı Olarak Düzenlenen İşgücü Eğitim Kurslarının İstihdam Açısından Belirleyiciliği. (Yüksek Lisans Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Erişim No: 277230). Caner C. ve Ünal F. Yerel Yönetimler ve Sosyal Politika(lar), sosyal Bele- diyecilik. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 49, 2, 31-49. Coşkun, R. , Altunışık, R. ve Yıldırım, E. (2017). Sosyal Bilimlerde Araş- tırma Yöntemleri-SPSS Uygulamalı. Sakarya, sakarya Kitabevi. Çağdaş, T. (2011). Türkiye’de Yerel Yönetimlerde İdari Özerklik. Marma- ra Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 1, 391-416. Çatalca Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Çatalca Belediyesi web site- sinden erişilen adres: http://www.catalca.bel.tr/download- /2016_faaliyet_rapor.pdf 1248  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Demirci, S. (2011). Türkiye’de İstihdam Aracılık Hizmetlerinde Özel İstihdam Bürolarının Rolü. (Yüksek Lisans Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Erişim No: 280187). Erdem, H. F. (1993). İbni Haldun’un Devlet Görüşü. Dicle Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6, 157-179. Ersöz, Y. H. (2004). Sosyal Politika Perspektifinden Yerel Yönetim- ler(İngiltere, İsveç ve Türkiye Örneği). İstanbul: Filiz Kitabevi. Esenyurt Belediyesi, Haberler. 11.05.2018 tarihinde http://www.esenyurt- .bel.tr/icerik/70/1152/esbim-gunde-150-kisiyi-istihdam- ediyor.aspx adresinden alınmıştır. Esenyurt Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Esenyurt Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.esenyurt.bel.tr- /isDosyalar/uploads/files/2015_YILI_FAALIYET_RAPORU.pdf Eyüp Belediyesi (2014). Faaliyet Raporu. Eyüp Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.eyupsultan.bel.tr/tr/main/pages/plan- program-ve-raporlar/728 Eyüp Belediyesi (2015). Faaliyet Raporu. Eyüp Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.eyupsultan.bel.tr/tr/main/pages/plan- program-ve-raporlar/728 Eyüp Belediyesi (2016). Faaliyet Raporu. Eyüp Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.eyupsultan.bel.tr/tr/main/pages/plan- program-ve-raporlar/728 Güler T. & Yılmaztürk A. (2017). Sosyal Devlet Anlayışının Yerel Karşılı- ğı, sosyal Belediyecilik ve Temel Sorunları. Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 6, 1, 4-10. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. İstanbul Büyük- şehir Belediyesi web adresinden erişilen adres: https://www.ibb- .istanbul/SitePage/Index/176 İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. İstanbul Büyük- şehir Belediyesi web adresinden erişilen adres: https://www.ibb- .istanbul/SitePage/Index/176 İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. İstanbul Büyük- şehir Belediyesi web adresinden erişilen adres: https://www.ibb- .istanbul/SitePage/Index/176 OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1249 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. İstanbul Büyük- şehir Belediyesi web adresinden erişilen adres: https://www.ibb- .istanbul/SitePage/Index/176 İstanbul Büyükşehir Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. İstanbul Büyük- şehir Belediyesi web adresinden erişilen adres: https://www.ibb- .istanbul/SitePage/Index/176 Kağıthane Belediyesi, Haberler. 19.05.2018 tarihinde http://www.kagithane.istanbul/kagithane_hakkinda/detail/Engell iler-Merkezi/39/198/202 adresinden alınmıştır. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi(Kavramlar, İlkeler ve Teknikler), Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık. Kaya, S. F. (2013). Türkiye’de Yerel Yönetim Politikaları ve Mevcut Bazı Siya- si Partilerin Yerel Yönetim Yaklaşımları. (Yüksek Lisans Tezi). Ulu- sal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Erişim No: 331151). Koçak, O. , Arslan, H. ve Eti, S. (2017). Belediyelerde Sosyal Politika Uy- gulamaları ve Pendik Belediyesi Örneği. OPUS Uluslararası Top- lum Araştırmaları Dergisi, 7, 12, 119-144. Koçak, O. ve Tiryaki D. (2010). Türkiye’de Belediyelerde Sosyal Politika Uygulamaları ve Eskişehir Örneği. Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8, 3, 213-234. Koçak O. ve Kavi E. (2014). Sosyal Politika Aktörü Olarak Sosyal Gi- rişimci Belediyecilik. Hak-İş Uluslar arası Emek ve Toplum Dergisi, 3, 3, 26-49. Küçükçekmece Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Küçükçekmece Beledi- yesi web sitesinden erişilen adres: http://kucukcekmece.istanbul- /icerikler/yayinlarimiz/faaliyet-raporlari/1946 Küçükçekmece Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Küçükçekmece Beledi- yesi web sitesinden erişilen adres: http://kucukcekmece.istanbul- /icerikler/yayinlarimiz/faaliyet-raporlari/1946 Maltepe Belediyesi, Haberler. 19.05.2018 tarihinde http://www.maltepe- .bel.tr/guncel/haberler/180-kadina-girisimcilik-mutfagi-sertifikasi adresinden alınmıştır. Pendik Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. Pendik Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: https://www.pendik.bel.tr/sayfa/detay- /faaliyet-raporu 1250  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Pendik Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Pendik Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: https://www.pendik.bel.tr/sayfa/detay- /faaliyet-raporu Pendik Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Pendik Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: https://www.pendik.bel.tr/sayfa/detay/- faaliyet-raporu Pendik Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Pendik Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: https://www.pendik.bel.tr/sayfa/detay/- faaliyet-raporu. Pendik Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Pendik Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: https://www.pendik.bel.tr/sayfa/detay/- faaliyet-raporu Sancaktepe Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Sancaktepe Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.sancaktepe.istanbul/tr- /strateji-gelistirme-mudurlugu-raporlar. Sancaktepe Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Sancaktepe Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.sancaktepe.istanbul- /tr/strateji-gelistirme-mudurlugu-raporlar. Sarıyer Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. Sarıyer Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: http://www.sariyer.bel.tr/sayfalar/731/faaliyet- raporlari.aspx Sarıyer Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Sarıyer Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: http://www.sariyer.bel.tr/sayfalar/731/faaliyet- raporlari.aspx Sarıyer Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Sarıyer Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: http://www.sariyer.bel.tr/sayfalar/731/faaliyet- raporlari.aspx Sarıyer Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Sarıyer Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: http://www.sariyer.bel.tr/sayfalar/731/faaliyet- raporlari.aspx Sarıyer Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Sarıyer Belediyesi web sitesin- den erişilen adres: http://www.sariyer.bel.tr/sayfalar/731/faaliyet- raporlari.aspx Silivri Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Silivri Belediyesi web sitesinden alınan adres: https://www.silivri.bel.tr/uploads/files/2016- faaliyet-raporu-web.pdf. OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1251 Belediyelerin İstihdam Odaklı Sosyal Hizmet Uygulamaları Sultanbeyli Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. Sultanbeyli Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.sultanbeyli.istanbul/- duyurular/raporlar-ve-planlar Sultanbeyli Belediyesi. (2015). Faaliyet Raporu. Sultanbeyli Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.sultanbeyli.istanbul/- duyurular/raporlar-ve-planlar Sultangazi Belediyesi. (2012). Faaliyet Raporu. Sultangazi Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.sultangazi- .bel.tr/tr/faaliyet-raporu Sultangazi Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Sultangazi Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.sultangazi.- bel.tr/tr/faaliyet-raporu Sultangazi Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Sultangazi Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.sultangazi.bel.tr- /tr/faaliyet-raporu Şahin, Ç. (2017). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Remzi Y. Kıncal(Ed), Veri Toplama Teknikleri içinde(s.125-182). Ankara: Nobel Akade- mik Yayıncılık. Şişli Belediyesi, Haberler. 19.05.2018 tarihinde https://www.sisli.bel.tr/- icerik/toplum-merkezleri-kayitlari-basladi adresinden alınmıştır. Toplumsal Gelişim Merkezi Eğitim ve Sosyal Dayanışma Derneği, Proje- ler. Bir Umut Bir Ufuk. 28.04.2018 tarihinde http://www.togemder.org.tr/bir-umut-bir-ufuk-projesi adresin- den alınmıştır. Toprak D. ve Şataf C. (2009). Türkiye’de Yerel Yönetimler Reformu Çer- çevesinde Sosyal Belediyecilik Yaklaşımı. Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, 1, 1, 11-24. Tuzla Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Tuzla Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.tuzla.bel.tr/icerik/188/1224/faaliyet- raporlari.aspx Tuzla Belediyesi. (2016). Faaliyet Raporu. Tuzla Belediyesi web sitesinden erişilen adres: https://www.tuzla.bel.tr/icerik/188/1224/faaliyet- raporlari.aspx Üsküdar Belediyesi, Haberler. 12.05.2018 tarihinde https://www.uskudar.bel.tr/tr/main/news/uskudar-belediyesi- istihdama-katki-icin-kariy/1186 adresinden alınmıştır. 1252  OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi Umut Solmaz Üsküdar Belediyesi, Haberler. 12.05.2018 tarihinde https://www.- uskudar.bel.tr/tr/main/news/deger-sensin-projesi-uskudara- deger-kazandird/1040 adresinden alınmıştır. Üsküdar Belediyesi, Haberler. 12.05.2018 tarihinde https://www.uskudar.bel.tr/tr/main/news/istihdamda-usim- modeli/782 adresinden alınmıştır. Yılmaz, H. (2014). Yerel Yönetimler Arası İşbirliğine Örgütlü Bir Rol- Model: Yerel Yönetim Birlikleri. (Yüksek Lisans Tezi). Ulusal Tez Merkezi veri tabanından erişildi (Erişim No: 361771). Zeytinburnu Belediyesi. (2013). Faaliyet Raporu. Zeytinburnu Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.zeytinburnu.- istanbul/Bilgi-Hizmetleri/Belediye-Yayinlari/Tanitici- Yayinlar/Faaliyet-Raporlari Zeytinburnu Belediyesi. (2014). Faaliyet Raporu. Zeytinburnu Belediyesi web sitesinden erişilen adres: http://www.zeytinburnu.istanbul- /Bilgi-Hizmetleri/Belediye-Yayinlari/Tanitici-Yayinlar/Faaliyet- Raporlari Kaynakça Bilgisi / Citation Information Solmaz, U. (2018). Belediyelerin istihdam odaklı sosyal hizmet uygula- maları. OPUS–Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9(16), 1212- 1253. DOI: 10.26466/opus.450605 OPUS © Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi  1253